Η πρόσφατη χρήση του υπερηχητικού πυραύλου Oreshnik από τη Ρωσία, κατόπιν εντολής του Βλαντιμίρ Πούτιν, με στόχο την περιοχή του Λβιβ κοντά στα πολωνικά σύνορα, αποτέλεσε μια σαφή επίδειξη ισχύος και μια πράξη στρατηγικού εκφοβισμού. Το μήνυμα δεν απευθυνόταν μόνο στο Κίεβο, αλλά κυρίως στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, σε μια χρονική στιγμή κατά την οποία οι διεθνείς διαβουλεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου βρίσκονται σε εξαιρετικά εύθραυστο σημείο.
Ο Ρώσος πρόεδρος έχει επανειλημμένα αναφερθεί με έμφαση στις δυνατότητες του συγκεκριμένου όπλου, προβάλλοντας την ταχύτητα και την καταστροφική του ισχύ. Ο Oreshnik εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο ουκρανικό πεδίο τον Νοέμβριο του 2024 και έκτοτε παραμένει, σύμφωνα με τη Μόσχα, σε κατάσταση επιχειρησιακής ετοιμότητας, ως έσχατο εργαλείο αποτροπής.
Την ίδια στιγμή, νέα γεωπολιτικά σενάρια έρχονται να πυκνώσουν την ατμόσφαιρα, καθώς οι κινήσεις του Ντόναλντ Τραμπ στη δυτική ημισφαίρια ζώνη επαναφέρουν μνήμες Ψυχρού Πολέμου. Μετά τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα και την επιχείρηση σύλληψης του Νικολάς Μαδούρο, ενισχύονται οι εκτιμήσεις ότι οι ΗΠΑ επιδιώκουν πλήρη έλεγχο σε περιοχές όπως η Κούβα, γεγονός που προκαλεί έντονη ανησυχία στη ρωσική πλευρά.
Η Μόσχα έχει επενδύσει τεράστια οικονομικά κεφάλαια στη Λατινική Αμερική, με δάνεια δισεκατομμυρίων δολαρίων προς τη Βενεζουέλα και ακόμη μεγαλύτερη οικονομική στήριξη προς την Κούβα. Η πιθανότητα απώλειας αυτών των στρατηγικών ερεισμάτων θεωρείται από το Κρεμλίνο υπαρξιακή απειλή, ειδικά σε ένα περιβάλλον όπου η Ουάσιγκτον εμφανίζεται αποφασισμένη να αναδιαμορφώσει πλήρως τις ισορροπίες στην περιοχή.
Σε αυτό το ήδη τεταμένο σκηνικό προστίθεται και η πρόσφατη κατάσχεση ρωσικών δεξαμενόπλοιων, που φέρονται να ανήκουν στον λεγόμενο «σκιώδη στόλο» της Μόσχας, από την αμερικανική Ακτοφυλακή κοντά στη Νορβηγία. Η εξέλιξη αυτή εκλαμβάνεται από τη Ρωσία ως άμεσο οικονομικό και στρατηγικό πλήγμα.
Από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού, οι Ηνωμένες Πολιτείες αντιμετωπίζουν το δικό τους σοβαρό πρόβλημα: ένα δημόσιο χρέος που αγγίζει τα 36 τρισεκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του 2025. Το βάρος αυτό, που αυξάνεται διαρκώς και αφορά δανειστές εντός και εκτός ΗΠΑ –συμπεριλαμβανομένων της Κίνας και της Ιαπωνίας– περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών της Ουάσιγκτον και εντείνει τον παγκόσμιο οικονομικό ανταγωνισμό.
Έτσι, διαμορφώνεται πλέον μια ανοιχτή κρίση οικονομικής και γεωπολιτικής επιβίωσης ανάμεσα στις δύο υπερδυνάμεις, με απρόβλεπτες συνέπειες. Σε αυτό το πλαίσιο, αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η Ρωσία, εφόσον χάσει τον έλεγχο στη Βενεζουέλα και την Κούβα, να προχωρήσει σε μια δραστική κίνηση, μεταφέροντας προηγμένα πυραυλικά συστήματα τύπου Oreshnik στην Καραϊβική, αναβιώνοντας ουσιαστικά ένα σκηνικό ανάλογο της κρίσης των πυραύλων του 1962.
Παράλληλα, το Ηνωμένο Βασίλειο φέρεται έτοιμο να ενισχύσει περαιτέρω την Ουκρανία με την παράδοση βαλλιστικών πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς Nightfall. Πρόκειται για οπλικά συστήματα με ιδιαίτερα ισχυρές κεφαλές, ικανά –σύμφωνα με βρετανικά μέσα– να πλήξουν στόχους βαθιά εντός ρωσικού εδάφους, μεταβάλλοντας τα δεδομένα στο πεδίο της σύγκρουσης.
Η Μόσχα, από την πλευρά της, φαίνεται να εξετάζει την απάντησή της όχι μόνο με συμβατικά μέσα, αλλά και μέσω υβριδικών επιχειρήσεων κατά της Βρετανίας και των ΗΠΑ, αξιοποιώντας ναυτικές, πυραυλικές και μη επανδρωμένες δυνατότητες από βάσεις στη Βενεζουέλα και την Κούβα.
Την ίδια περίοδο, δυτικά μέσα ενημέρωσης καλλιεργούν σενάρια αποσταθεροποίησης και στο εσωτερικό της Ρωσίας, αφήνοντας να εννοηθεί ότι ο Πούτιν θα μπορούσε να βρεθεί στο στόχαστρο μετά τις εξελίξεις στο Ιράν, με πιθανές κοινωνικές αναταραχές να προβάλλουν στον ορίζοντα.
Το συνολικό σκηνικό είναι εξαιρετικά εύφλεκτο. Η σύγκρουση συμφερόντων ανάμεσα σε ΗΠΑ, Ρωσία και Κίνα απειλεί να λάβει ανεξέλεγκτες διαστάσεις, καθώς η πολιτική Τραμπ εκλαμβάνεται από πολλούς ως απόπειρα επιβολής πλήρους κυριαρχίας στο δυτικό ημισφαίριο.
Όσο ακραία κι αν ακούγονται όλα αυτά, συνθέτουν μια πραγματικότητα που βιώνει σήμερα ο πλανήτης: πολεμικές συγκρούσεις, οικονομική αστάθεια, φυσικές καταστροφές και γεωπολιτικές ανατροπές συνυπάρχουν, σχηματίζοντας ένα επικίνδυνο παζλ που κανείς δεν δείχνει ικανός να ελέγξει.
