Ο ΤΡΑΜΠ ΤΑ ΒΡΗΚΕ ΜΕ ΤΟΝ ΠΟΥΤΙΝ ΚΑΙ ΠΑΓΩΣΕ ΤΙΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΕΝΑΝΤΙΟΝ ΤΗΣ ΡΩΣΙΑΣ – ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ Η ΑΠΟΚΛΙΜΑΚΩΣΗ ΚΑΙ Η ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ – ΣΤΡΙΜΩΓΜΕΝΟΣ ΣΤΑ ΣΧΟΙΝΙΑ Ο ΖΕΛΕΝΣΚΙ – ΣΟΚΑΡΙΣΜΕΝΟΙ ΟΙ ΗΓΕΤΙΣΚΟΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΕΝΩΣΗΣ

Κοινοποίηση:
trump putin

Νέα δεδομένα στις σχέσεις ΗΠΑ, Ρωσίας και Ουκρανίας δημιουργεί η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει την εφαρμογή σημαντικών κυρώσεων κατά της Μόσχας, δύο ημέρες πριν από την προγραμματισμένη έναρξη ισχύος τους. Η κίνηση της Ουάσινγκτον προκαλεί έντονη δυσαρέσκεια στο Κίεβο, αλλά παράλληλα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο οικονομικών και διπλωματικών διαπραγματεύσεων με τη Ρωσία.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλείται το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αυξημένες τιμές ενέργειας και οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν ασκούν πιέσεις στην αμερικανική οικονομία. Η στρατηγική του Τραμπ φαίνεται να δίνει έμφαση στη διατήρηση ευελιξίας στις διαπραγματεύσεις, αντί στην αυτόματη κλιμάκωση των οικονομικών αντιποίνων.

Για τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ωστόσο, η εξέλιξη αποτελεί σημαντική διπλωματική ήττα, καθώς η ουκρανική πλευρά θεωρεί τις κυρώσεις βασικό εργαλείο για τον περιορισμό των οικονομικών δυνατοτήτων της Μόσχας και την άσκηση πίεσης για τον τερματισμό του πολέμου.

Το «πάγωμα» των κυρώσεων και το μήνυμα της Ουάσινγκτον

Με εκτελεστικό διάταγμα που υπέγραψε το βράδυ της Παρασκευής, ο Τραμπ ανέστειλε την εφαρμογή σειράς μέτρων που προβλέπονταν από τον νόμο Γκράχαμ, τον οποίο είχε υπογράψει τον περασμένο Σεπτέμβριο, μετά την έγκρισή του από το αμερικανικό Κογκρέσο.

Το νομοθέτημα προέβλεπε αυξημένη οικονομική πίεση στη Ρωσία, μεταξύ άλλων μέσω δασμών που θα μπορούσαν να φτάσουν έως και το 100% σε εισαγωγές από μεγάλους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου, με την Κίνα και την Ινδία να βρίσκονται στο επίκεντρο.

Περιλάμβανε επίσης κυρώσεις σε Ρώσους αξιωματούχους, χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και πλοία του λεγόμενου «σκιώδους στόλου», μέσω του οποίου η Μόσχα επιχειρεί να παρακάμπτει τους υφιστάμενους περιορισμούς.

Η απόφαση Τραμπ δεν ισοδυναμεί με κατάργηση του συνόλου των αμερικανικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Ωστόσο, περιορίζει την άμεση εφαρμογή νέων μέτρων και διατηρεί περιθώρια για διαφορετικούς χειρισμούς από την αμερικανική κυβέρνηση.

Η επιλογή αυτή εντάσσεται στην προσπάθεια του Τραμπ να διατηρήσει ανοικτούς διαύλους επικοινωνίας με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Για την Ουάσινγκτον, η διαπραγματευτική ευελιξία μπορεί να αποτελέσει εργαλείο για την προώθηση ευρύτερων στόχων, αν και παραμένει αβέβαιο κατά πόσο θα οδηγήσει σε συγκεκριμένες υποχωρήσεις από τη ρωσική πλευρά.

Η αντίδραση Ζελένσκι και οι επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές

Ο Ουκρανός πρόεδρος αντέδρασε έντονα στην απόφαση, εκφράζοντας τη δυσαρέσκειά του για την αναστολή των νέων κυρώσεων και υποστηρίζοντας ότι η οικονομική πίεση προς τη Ρωσία θα μπορούσε να περιορίσει τη δυνατότητά της να συνεχίσει τον πόλεμο.

Ο Ζελένσκι συνέδεσε την εξέλιξη με τις συνεχιζόμενες ρωσικές επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της χώρας του. Όπως ανέφερε, ρωσικά πλήγματα έπληξαν 15 ενεργειακές εγκαταστάσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας, προκαλώντας διακοπές ηλεκτροδότησης σε αρκετές περιοχές.

«Η Ρωσία επιχειρεί να προκαλέσει ολικό μπλακ άουτ στην Ουκρανία, ακριβώς καθώς πλησιάζει ο χειμώνας», δήλωσε, υποστηρίζοντας ότι στόχος της Μόσχας είναι να αφήσει εκατομμύρια ανθρώπους χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και θέρμανση.

Ο Ουκρανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη χαλάρωση της πίεσης προς τη Ρωσία «οικονομική επιβράβευση» για τον Πούτιν. Η θέση του Κιέβου είναι ότι χωρίς ισχυρά οικονομικά αντικίνητρα, η Μόσχα δεν θα έχει επαρκείς λόγους να περιορίσει τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις.

Η διαφωνία αποτυπώνει τη διαφορετική προσέγγιση των δύο πλευρών: ο Ζελένσκι ζητά ενίσχυση της πίεσης προς τη Ρωσία, ενώ ο Τραμπ επιδιώκει να διατηρήσει περισσότερες επιλογές στο διπλωματικό και οικονομικό πεδίο.

«Checkmate» από τη Μόσχα

Σε αντίθεση με την ουκρανική αντίδραση, η ρωσική πλευρά υποδέχθηκε θετικά την απόφαση της αμερικανικής κυβέρνησης.

Ο Κίριλ Ντμίτριεφ, στενός συνεργάτης του Πούτιν και βασικός διαπραγματευτής του Κρεμλίνου σε οικονομικά ζητήματα, χαρακτήρισε την εξέλιξη «πραγματικά ιστορική στιγμή».

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, χρησιμοποίησε τη λέξη «Checkmate» («ρουά ματ»), παρουσιάζοντας την απόφαση ως σημαντική επιτυχία για τη Μόσχα.

Ενέργεια, τιμές καυσίμων και πολιτικές πιέσεις στις ΗΠΑ

Η απόφαση για τις κυρώσεις έρχεται λίγες ημέρες μετά τη συμφωνία για εισαγωγές ρωσικού ντίζελ, η οποία είχε ήδη προκαλέσει τριβές μεταξύ Τραμπ και Ζελένσκι.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει να συγκρατήσει τις τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ, οι οποίες, σύμφωνα με το δημοσίευμα, έχουν αυξηθεί λόγω του πολέμου στο Ιράν. Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών, καθώς το ενεργειακό κόστος επηρεάζει άμεσα τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

Από την πλευρά του, ο Ζελένσκι υποστηρίζει ότι η συνέχιση των συναλλαγών με τη Ρωσία ενισχύει έμμεσα τα έσοδα που χρηματοδοτούν την πολεμική της προσπάθεια.

Η αντιπαράθεση κλιμακώθηκε και γύρω από την ανακοίνωση του Τραμπ ότι Ρωσία και Ουκρανία είχαν συμφωνήσει σε προσωρινή «ενεργειακή εκεχειρία». Ο Ζελένσκι δήλωσε αρχικά ότι το Κίεβο θα σταματούσε τις επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, εφόσον η Μόσχα έκανε το ίδιο.

Μετά από νέες ρωσικές επιθέσεις, η Ουκρανία επανέλαβε τα πλήγματα σε ρωσικά διυλιστήρια. Ο Τραμπ αντέδρασε χαρακτηρίζοντας τις επιθέσεις «ντροπή», ενώ ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι οι ενέργειες του Κιέβου αποσκοπούν στην υπεράσπιση των συμφερόντων της χώρας του.

Στρατιωτική βοήθεια και Starlink στο επίκεντρο της κρίσης

Στην επιδείνωση των σχέσεων προστίθεται το ζήτημα της αμερικανικής στρατιωτικής υποστήριξης. Σύμφωνα με το BBC, η Ουκρανία έχει καταγγείλει περιορισμούς σε κρίσιμη στρατιωτική βοήθεια, ενώ ανησυχία προκάλεσαν και αλλαγές στην ταχύτητα σύνδεσης του δορυφορικού δικτύου Starlink.

Οι περιορισμοί επηρέασαν, σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, τη δυνατότητα ουκρανικών drones να διατηρούν σύνδεση κατά τη διάρκεια επιχειρήσεων, δημιουργώντας προβλήματα τόσο στις επιθέσεις όσο και στην άμυνα απέναντι στα ρωσικά πλήγματα.

Ο Τραμπ, από την πλευρά του, έχει αρνηθεί ότι διέκοψε την ανταλλαγή πληροφοριών με το Κίεβο ή ότι παρενέβη σκόπιμα στη λειτουργία του Starlink.

Οι διαφωνίες αυτές αναδεικνύουν το εύρος της κρίσης στις σχέσεις Ουάσινγκτον – Κιέβου. Για τον Τραμπ, η στρατιωτική και οικονομική υποστήριξη προς την Ουκρανία συνδέεται με ευρύτερους αμερικανικούς στόχους και συμφέροντα. Για τον Ζελένσκι, αντίθετα, η συνέχιση της στήριξης αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την άμυνα της χώρας του.

Ανησυχία στην Ευρώπη για την επόμενη ημέρα

Οι διαδοχικές κινήσεις της αμερικανικής κυβέρνησης προκαλούν προβληματισμό στους Ευρωπαίους, οι οποίοι εξακολουθούν να θεωρούν τις κυρώσεις βασικό μέσο πίεσης προς το Κρεμλίνο.

Το βασικό ερώτημα είναι αν η επιλογή του Τραμπ να διατηρήσει περιθώρια οικονομικής συνεργασίας και διαπραγμάτευσης με τη Μόσχα μπορεί να συμβάλει σε μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου ή αν, αντίθετα, θα επιτρέψει στη Ρωσία να συνεχίσει τις επιχειρήσεις της με μικρότερο οικονομικό κόστος.

Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση για την αναστολή των νέων κυρώσεων καταδεικνύει ότι η αμερικανική στρατηγική επί προεδρίας Τραμπ έχει πάψει να ταυτίζεται με τις προτεραιότητες του Ζελένσκι και των υποστηρικτών του.

ΚΟΙΝΟΠΟΗΣΗ: