Ο Dan Buettner, ερευνητής της μακροζωίας και συνεργάτης του National Geographic, έχει αφιερώσει δεκαετίες στη μελέτη περιοχών του πλανήτη όπου οι άνθρωποι ζουν σημαντικά περισσότερα χρόνια από τον μέσο όρο, συχνά ξεπερνώντας τα 100. Οι περιοχές αυτές, γνωστές ως «Μπλε Ζώνες», περιλαμβάνουν την Ικαρία, τη Σαρδηνία, τη χερσόνησο Νικόγια στην Κόστα Ρίκα και την Οκινάουα της Ιαπωνίας.
Κοινό χαρακτηριστικό των κατοίκων τους δεν είναι μόνο ο χαμηλός βαθμός άγχους, οι ισχυροί κοινωνικοί δεσμοί και η αίσθηση σκοπού στη ζωή, αλλά κυρίως η διατροφή τους.
Λιγότερο κρέας, περισσότερα φυτικά τρόφιμα
Στις Μπλε Ζώνες, η καθημερινή διατροφή βασίζεται σε λαχανικά, όσπρια, δημητριακά ολικής άλεσης και φρούτα. Το κρέας καταναλώνεται σπάνια, συνήθως έως πέντε φορές τον μήνα και σε μικρές ποσότητες.
Ο Buettner επισημαίνει ότι στην Οκινάουα, έναν από τους μακροβιότερους πληθυσμούς στην ιστορία, μέχρι τη δεκαετία του 1990 μόλις το 2% των ημερήσιων θερμίδων προερχόταν από κρέας. Αντίθετα, στις δυτικές κοινωνίες η κατανάλωση κρέατος είναι πολλαπλάσια. Όπως τονίζει, η υπερβολική κατανάλωση κρέατος δεν συνδέεται με μακροζωία σε κανέναν πληθυσμό παγκοσμίως.
Τι δείχνουν τα επιστημονικά δεδομένα
Το κρέας αποτελεί πηγή σημαντικών θρεπτικών συστατικών, όπως πρωτεΐνη, σίδηρο και βιταμίνη Β12. Ωστόσο, πλήθος ερευνών συνδέει τη συχνή κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κατατάσσει το επεξεργασμένο κρέας ως καρκινογόνο, ενώ το κόκκινο κρέας θεωρείται πιθανώς καρκινογόνο, κυρίως σε σχέση με τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Καθοριστικό ρόλο παίζουν τόσο τα κορεσμένα λιπαρά όσο και οι ουσίες που δημιουργούνται κατά το ψήσιμο σε υψηλές θερμοκρασίες.
Χρειάζεται να το κόψουμε εντελώς;
Ο Buettner υποστηρίζει ότι η κατανάλωση κρέατος δεν είναι απαραίτητη για τη μακροζωία. Τονίζει όμως ότι, εφόσον κάποιος το επιλέγει, θα πρέπει να περιορίζεται σε μία φορά την εβδομάδα ή και λιγότερο.
Οι ειδικοί συμφωνούν ότι μια σωστά σχεδιασμένη χορτοφαγική διατροφή μπορεί να καλύψει πλήρως τις ανάγκες του οργανισμού, μειώνοντας τον κίνδυνο χρόνιων παθήσεων. Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται σε θρεπτικά στοιχεία όπως η βιταμίνη Β12, ο σίδηρος και τα ω-3 λιπαρά, τα οποία μπορούν να καλυφθούν με κατάλληλα τρόφιμα ή συμπληρώματα, πάντα με καθοδήγηση ειδικού.
