Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επιχειρεί να προλάβει τις μεγάλες αλλαγές που φέρνει η ψηφιοποίηση των χρηματοπιστωτικών αγορών, με στόχο να διατηρήσει το ευρώ και το χρήμα της κεντρικής τράπεζας στον πυρήνα των συναλλαγών.
Σύμφωνα με το Reuters, η ΕΚΤ σχεδιάζει να εντάξει το χρήμα της κεντρικής τράπεζας στα νέα ψηφιακά δίκτυα όπου μεταφέρονται σταδιακά ομόλογα, καταθέσεις και άλλα περιουσιακά στοιχεία. Η κίνηση συνδέεται και με την ταχεία εξάπλωση των λεγόμενων stablecoins, ψηφιακών νομισμάτων που συνήθως συνδέονται με το δολάριο.
Στο επίκεντρο βρίσκονται δύο ευρωπαϊκά σχέδια. Το Pontes θα λειτουργήσει ως «γέφυρα» ανάμεσα στα νέα ψηφιακά δίκτυα και στα υπάρχοντα συστήματα πληρωμών του Ευρωσυστήματος, επιτρέποντας τον διακανονισμό ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων με χρήμα κεντρικής τράπεζας. Η αρχική λειτουργία του έχει προγραμματιστεί για το τρίτο τρίμηνο του 2026.
Παράλληλα, το Appia αφορά τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό μιας ενιαίας ευρωπαϊκής ψηφιακής αγοράς, είτε μέσω ενός κοινού συστήματος είτε μέσω της διασύνδεσης διαφορετικών ψηφιακών δικτύων με κοινούς κανόνες. Το Ευρωσύστημα αναμένεται να παρουσιάσει έως το 2028 το βασικό πλαίσιο για την αγορά ψηφιοποιημένων περιουσιακών στοιχείων.
Πίσω από την κίνηση υπάρχει και έντονη γεωπολιτική διάσταση. Η αυξανόμενη χρήση stablecoins που συνδέονται με το δολάριο δημιουργεί ανησυχίες στην Ευρώπη για πιθανή ενίσχυση της αμερικανικής επιρροής στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Η ΕΚΤ θέλει, επομένως, να διασφαλίσει ότι όσο οι αγορές περνούν στην ψηφιακή εποχή, το ευρώ δεν θα μείνει στην άκρη και το ευρωπαϊκό χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν θα εξαρτηθεί από ξένα ψηφιακά δίκτυα. Σημαντικό είναι επίσης ότι τα σχέδια αυτά δεν ταυτίζονται με το ψηφιακό ευρώ: αφορούν κυρίως τράπεζες και κεφαλαιαγορές, ενώ το ψηφιακό ευρώ προορίζεται για τις καθημερινές πληρωμές πολιτών και επιχειρήσεων.
