Με ρυθμούς «χελώνας» και υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας που περιόρισαν δραματικά τη ροή των ανθρώπων, πραγματοποιήθηκε η πολυαναμενόμενη επαναλειτουργία του συνοριακού περάσματος της Ράφα. Αυτό που είχε προαναγγελθεί ως μια ζωτική ανθρωπιστική «ανάσα» για τον πληγωμένο θύλακα της Γάζας, εξελίχθηκε –τουλάχιστον για την πρώτη ημέρα– σε μια συμβολική διαδικασία με ελάχιστα πρακτικά αποτελέσματα, καθώς μόλις μια χούφτα ανθρώπων κατάφεραν να διασχίσουν τα σύνορα προς την Αίγυπτο.
Τα απογοητευτικά νούμερα της πρώτης ημέρας
Σύμφωνα με πηγές από την αιγυπτιακή πλευρά των συνόρων, οι οποίες μίλησαν στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP) και επικαλείται ο ΣΚΑΪ, ο τελικός απολογισμός της Δευτέρας ήταν αποκαρδιωτικός. Συγκεκριμένα, μόλις δώδεκα άνθρωποι κατόρθωσαν να εξέλθουν από τη Λωρίδα της Γάζας και να εισέλθουν σε αιγυπτιακό έδαφος.
Από αυτούς, οι πέντε ήταν τραυματίες που έχρηζαν άμεσης ιατρικής περίθαλψης και οι επτά ήταν οι συνοδοί τους. Ο αριθμός αυτός απέχει παρασάγγας από τον αρχικό σχεδιασμό, ο οποίος προέβλεπε τη διέλευση τουλάχιστον 50 ασθενών ημερησίως, συνοδευόμενων από δύο οικείους ο καθένας. Οι καθυστερήσεις αποδίδονται στους εξονυχιστικούς ελέγχους ασφαλείας που επέβαλε η ισραηλινή πλευρά, αλλά και στη γενικότερη δυσκαμψία του μηχανισμού συντονισμού.
Η αντίστροφη πορεία: Επιστροφή στη Γάζα
Την ίδια στιγμή, μια αντίστοιχα μικρή ομάδα Παλαιστινίων έκανε το δρομολόγιο της επιστροφής. Το Υπουργείο Εσωτερικών της Γάζας ανακοίνωσε ότι 12 Παλαιστίνιοι, οι οποίοι είχαν ολοκληρώσει τη νοσηλεία τους στην Αίγυπτο ή βρίσκονταν εγκλωβισμένοι εκεί, επέστρεψαν στον θύλακα. Πρόκειται κυρίως για γυναίκες (εννέα τον αριθμό) και τρία παιδιά.
Η εικόνα των άδειων λεωφορείων που διέσχιζαν τα σύνορα, μεταφέροντας ελάχιστους επιβάτες, ήρθε σε πλήρη αντίθεση με τις ανάγκες των χιλιάδων εγκλωβισμένων που περιμένουν μάταια μια ευκαιρία εξόδου.
Το χρονικό του αποκλεισμού και η «Εκεχειρία Τραμπ»
Η επαναλειτουργία της Ράφα, έστω και με αυτόν τον προβληματικό τρόπο, έρχεται μετά από έναν μακροχρόνιο αποκλεισμό. Το πέρασμα παρέμενε κλειστό από τον Μάιο του 2024, όταν οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις κατέλαβαν την παλαιστινιακή πλευρά του, αποκόπτοντας ουσιαστικά τη μοναδική χερσαία έξοδο της Γάζας που δεν ελέγχεται άμεσα από το Ισραήλ.
Το άνοιγμα της διάβασης αποτελεί μέρος της «δεύτερης φάσης» του σχεδίου εκεχειρίας που προωθούν οι Ηνωμένες Πολιτείες και ο Πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ. Ωστόσο, οι όροι που έχουν τεθεί είναι αυστηροί: το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα βέτο για το ποιος εισέρχεται και ποιος εξέρχεται, ενώ δεν επιτρέπεται –προς το παρόν– η διέλευση ανθρωπιστικής βοήθειας από το συγκεκριμένο σημείο, παρά μόνο η μετακίνηση προσώπων.
Η υγειονομική «βόμβα»
Το μέγεθος της τραγωδίας αποτυπώνεται στα στοιχεία που δίνουν οι υγειονομικές αρχές της Γάζας. Ο Μοχάμεντ Αμπού Σαλμίγια, διευθυντής του νοσοκομείου Αλ Σίφα, δήλωσε ότι υπάρχουν περίπου 20.000 ασθενείς και τραυματίες, εκ των οποίων 4.500 παιδιά, που χρειάζονται επειγόντως μεταφορά στο εξωτερικό για να επιβιώσουν.
Με τον τρέχοντα ρυθμό των 5 ασθενών την ημέρα, θα χρειαστούν χρόνια για να καλυφθούν οι ανάγκες, γεγονός που μετατρέπει τη διαδικασία σε μια μακάβρια «λοταρία» ζωής και θανάτου.
Από την πλευρά της, η Αίγυπτος δηλώνει έτοιμη να υποδεχθεί πολύ μεγαλύτερο αριθμό ασθενών. Σύμφωνα με το κρατικό δίκτυο Al-Qahera News, έχουν τεθεί σε ετοιμότητα 150 νοσοκομεία, 300 ασθενοφόρα και πάνω από 12.000 γιατροί. Ωστόσο, όλη αυτή η υποδομή παραμένει ανενεργή όσο η στρόφιγγα της ροής παραμένει ουσιαστικά κλειστή από τις ισραηλινές αρχές.
Η πρώτη ημέρα επαναλειτουργίας της Ράφα άφησε μια γλυκόπικρη γεύση. Από τη μία, η κίνηση αυτή σπάει τον απόλυτο αποκλεισμό σχεδόν δύο ετών. Από την άλλη, οι αριθμοί είναι τόσο μικροί που δεν μπορούν να θεωρηθούν ως λύση στην ανθρωπιστική καταστροφή. Η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με αγωνία, πιέζοντας για αύξηση της ροής, καθώς κάθε μέρα καθυστέρησης κοστίζει ανθρώπινες ζωές που θα μπορούσαν να είχαν σωθεί.
