Η ετήσια Σύνοδος Κορυφής της Αφρικανική Ένωση στην Αντίς Αμπέμπα διεξάγεται αυτό το Σαββατοκύριακο υπό τη βαριά σκιά μιας εξωαφρικανικής αντιπαράθεσης: της κλιμακούμενης σύγκρουσης επιρροής ανάμεσα στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα στο Κέρας της Αφρικής.
Διπλωμάτες και αναλυτές εκτιμούν ότι, παρότι οι περισσότερες αφρικανικές κυβερνήσεις θα επιχειρήσουν να αποφύγουν την ανοιχτή ευθυγράμμιση, η ένταση ανάμεσα στις δύο χώρες του Κόλπου επηρεάζει ήδη συγκρούσεις, συμμαχίες και εύθραυστες ισορροπίες σε μια από τις πιο ασταθείς περιοχές της ηπείρου.
Η αντιπαλότητα, που ξεκίνησε από τον πόλεμο στην Υεμένη, έχει μεταφερθεί τα τελευταία χρόνια πέρα από την Ερυθρά Θάλασσα. Τα ΗΑΕ έχουν αναδειχθεί σε ιδιαίτερα δραστήριο παίκτη, με μεγάλες επενδύσεις, έντονη διπλωματική παρουσία και, σύμφωνα με δυτικές πηγές, διακριτική στρατιωτική εμπλοκή σε χώρες όπως η Σομαλία, το Σουδάν, η Αιθιοπία και η Ερυθραία.
Η Σαουδική Αραβία κινείται πιο διακριτικά, οικοδομώντας όμως δίκτυο συμμαχιών με χώρες όπως η Αίγυπτος, η Τουρκία και το Κατάρ, επιδιώκοντας –όπως λένε διπλωματικές πηγές– να περιορίσει την επιρροή του Άμπου Ντάμπι σε κρίσιμους θαλάσσιους διαδρόμους και ενδοχώρα.
Σύμφωνα με ειδικούς, η εμπλοκή των χωρών του Κόλπου δεν δημιουργεί από μόνη της τις συγκρούσεις, αλλά τις οξύνει, αναγκάζοντας κυβερνήσεις, τοπικές αρχές ακόμη και ένοπλες ομάδες να «διαλέξουν στρατόπεδο». Στο Σουδάν, για παράδειγμα, τα ΗΑΕ φέρονται να στηρίζουν τους παραστρατιωτικούς των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης, ενώ χώρες που ευθυγραμμίζονται με τη Σαουδική Αραβία στηρίζουν τον τακτικό στρατό.
Η κατάσταση περιπλέχθηκε περαιτέρω μετά την κίνηση του Ισραήλ να αναγνωρίσει την ανεξαρτησία της Σομαλιλάνδη, εξέλιξη που το Μογκαντίσου αποδίδει σε παρασκηνιακές παρεμβάσεις των Εμιράτων. Η Σομαλία απάντησε διακόπτοντας τις σχέσεις της με το Άμπου Ντάμπι και ενισχύοντας τη συνεργασία της με το Κατάρ και την Τουρκία.
Παράλληλα, η ένταση ανάμεσα στην Αιθιοπία και την Ερυθραία, που βρίσκονται εδώ και μήνες κοντά σε νέα σύγκρουση, συνδέεται –κατά αναλυτές– με τις ίδιες γεωπολιτικές ζυμώσεις, ενώ το Αίγυπτος εμφανίζεται ενεργότερα στρατιωτικά στο σουδανικό μέτωπο.
Μπροστά σε αυτό το σκηνικό, οι αφρικανικές ηγεσίες καλούνται στη Σύνοδο να διαχειριστούν όχι μόνο τις χρόνιες κρίσεις της ηπείρου, αλλά και τον κίνδυνο το Κέρας της Αφρικής να μετατραπεί σε πεδίο αντιπαράθεσης ξένων δυνάμεων. Το βασικό ερώτημα που πλανάται στην Αντίς Αμπέμπα είναι αν η ήπειρος θα καταφέρει να κρατήσει ισορροπίες ή αν οι εξωτερικοί ανταγωνισμοί θα βαθύνουν περαιτέρω την αστάθεια.
