Η περιοχή κρατά την ανάσα της. Το σκηνικό που διαμορφώνεται στη Μέση Ανατολή θυμίζει επικίνδυνα προθάλαμο γενικευμένου πολέμου, με τη μυρωδιά της σύγκρουσης να πλανάται ήδη βαριά πάνω από θάλασσες και ερήμους. Οι αποκαλύψεις των New York Times δεν αφήνουν περιθώρια εφησυχασμού: πίσω από τις δημόσιες δηλώσεις περί «ανοικτών διαύλων», οι Ηνωμένες Πολιτείες φαίνεται να έχουν περάσει στο τελικό στάδιο προετοιμασίας για ένα πλήγμα που μπορεί να τινάξει στον αέρα ολόκληρη την περιφερειακή ισορροπία.
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται να παίζει το τελευταίο χαρτί της διπλωματίας, όμως τα λόγια του συνοδεύονται από την αμείλικτη παρουσία στρατιωτικής ισχύος. Πολεμικά πλοία αναπτύσσονται, δυνάμεις μετακινούνται, και τα μηνύματα προς την Τεχεράνη είναι διφορούμενα αλλά ξεκάθαρα απειλητικά: η υπομονή εξαντλείται. Η «ειρήνη», όπως αφήνεται να εννοηθεί, θα υπάρξει μόνο αν δεν χρειαστεί να μιλήσουν τα όπλα — κι όμως όλα δείχνουν πως ακριβώς εκεί οδηγούμαστε.
Σχέδια που μυρίζουν ολοκληρωτικό πόλεμο
Σύμφωνα με τις διαρροές, στο Οβάλ Γραφείο εξετάζονται σενάρια που δεν περιορίζονται σε συμβολικά ή περιορισμένα χτυπήματα. Αντίθετα, μιλάμε για επιλογές που στοχεύουν στην ίδια τη ραχοκοκαλιά του ιρανικού καθεστώτος. Από επιθέσεις σε κρίσιμες πυρηνικές εγκαταστάσεις έως αποστολές ειδικών δυνάμεων σε βάθος εχθρικού εδάφους, ο στόχος φαίνεται να είναι ένας: η αποδόμηση της εξουσίας στην Τεχεράνη.
Ακόμη πιο ανησυχητικές είναι οι εισηγήσεις για «χειρουργικά» πλήγματα κατά της ανώτατης ηγεσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η λογική πίσω από αυτά τα σχέδια είναι κυνική και εξαιρετικά ριψοκίνδυνη: η πρόκληση χάους τέτοιου μεγέθους ώστε το ίδιο το σύστημα να καταρρεύσει εκ των έσω. Όμως στην Ουάσιγκτον δεν λείπουν οι φωνές που προειδοποιούν πως το κενό εξουσίας στο Ιράν μπορεί να γεννήσει κάτι ακόμη πιο ακραίο και ανεξέλεγκτο. Η «επόμενη μέρα» μοιάζει πιο τρομακτική από τη σύγκρουση την ίδια.
Ισραήλ, πιέσεις και το φάντασμα της ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης
Το Ισραήλ πιέζει ασφυκτικά για μια αποφασιστική, κοινή επιχείρηση που θα εξουδετερώσει οριστικά το ιρανικό βαλλιστικό πρόγραμμα. Η αίσθηση στο Τελ Αβίβ είναι πως ο χρόνος δουλεύει υπέρ της Τεχεράνης και πως κάθε καθυστέρηση αυξάνει τον κίνδυνο μιας υπαρξιακής απειλής. Ο Τραμπ δείχνει να υιοθετεί μια στρατηγική ασφυκτικής πίεσης, παρόμοια με εκείνη που επιχείρησε σε άλλες χώρες, απαιτώντας πλήρη συμμόρφωση: πυρηνικός αφοπλισμός, διακοπή κάθε περιφερειακής επιρροής, εγκατάλειψη των πυραυλικών δυνατοτήτων.
Όμως ακόμη και Αμερικανοί αξιωματούχοι αναγνωρίζουν το προφανές: το Ιράν δεν είναι ένας εύκολος αντίπαλος. Πρόκειται για μια χώρα με βάθος, συμμάχους και διάθεση να απαντήσει σκληρά αν νιώσει ότι απειλείται υπαρξιακά. Και αυτή η απάντηση δεν θα περιοριστεί σε ένα μέτωπο.
Διπλωματία σε αγώνα δρόμου με τον χρόνο
Καθώς οι στρατιωτικές μηχανές ζεσταίνονται, η διπλωματία δίνει ίσως την τελευταία της μάχη. Η Σαουδική Αραβία κινείται στο παρασκήνιο ως αγγελιοφόρος ανάμεσα σε δύο πλευρές που δεν εμπιστεύονται η μία την άλλη. Η Τουρκία, με τον Ταγίπ Ερντογάν να παρεμβαίνει προσωπικά, προσπαθεί να αποτρέψει την καταστροφή, γνωρίζοντας ότι μια γενικευμένη σύρραξη θα παρασύρει ολόκληρη την περιοχή — από την Ανατολική Μεσόγειο έως τον Περσικό Κόλπο.
Η Τεχεράνη, ωστόσο, σκληραίνει τη στάση της. Οι προειδοποιήσεις της είναι ωμές και ξεκάθαρες: οποιοδήποτε πλήγμα θα σημάνει απάντηση χωρίς όρια, με στόχους αμερικανικούς και ισραηλινούς σε όλη τη Μέση Ανατολή. Πρόκειται για μια αλυσίδα αντιδράσεων που δύσκολα θα ελεγχθεί once ξεκινήσει.
Στο χείλος της αβύσσου
Όλα δείχνουν πως βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας ολοκληρωτικής ανάφλεξης. Ένα λάθος, μια παρερμηνεία, μια βεβιασμένη απόφαση αρκεί για να μετατραπεί η ήδη εύφλεκτη κατάσταση σε γενικευμένο πόλεμο με απρόβλεπτες συνέπειες για τον κόσμο. Το ερώτημα δεν είναι μόνο αν θα δοθεί η εντολή για το πρώτο χτύπημα, αλλά αν, μετά από αυτό, θα υπάρχει τρόπος επιστροφής.
Η Μέση Ανατολή στέκεται ξανά πάνω σε ένα ρήγμα που βαθαίνει επικίνδυνα. Και η ανησυχία δεν αφορά πια μόνο την περιοχή, αλλά τη διεθνή ασφάλεια συνολικά. Αν ανοίξει αυτός ο ασκός του Αιόλου, κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί πού — και πώς — θα τελειώσει.
