Εικόνες που προκαλούν σοκ και εγείρουν σοβαρά ερωτήματα για την πορεία του κοσμικού κράτους στην Τουρκία έρχονται στο φως της δημοσιότητας από τη Σμύρνη, την πόλη που παραδοσιακά θεωρείται το «κάστρο» του κεμαλισμού και του δυτικού τρόπου ζωής στη γειτονική χώρα.
Σεΐχης γνωστής θρησκευτικής αίρεσης, κατάφερε να συγκεντρώσει χιλιάδες φανατικούς οπαδούς του σε κλειστό χώρο, πραγματοποιώντας μια πρωτοφανή επίδειξη δύναμης που έχει προκαλέσει σάλο στην τουρκική κοινή γνώμη.
Φανατισμός και συνθήματα στο «προπύργιο» της Δύσης
Όπως μετέδωσε ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στην Κωνσταντινούπολη, Μανώλης Κωστίδης, η συγκέντρωση χαρακτηρίστηκε από έντονο θρησκευτικό φανατισμό. Στα βίντεο που κυκλοφόρησαν και κάνουν τον γύρο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, διακρίνονται χιλιάδες άνθρωποι να φωνάζουν συνθήματα, να καλούν σε μετάνοια και να επευφημούν τον θρησκευτικό τους ηγέτη, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα που απέχει παρασάγγας από τον κοσμικό χαρακτήρα της Σμύρνης. Το γεγονός ότι μια τέτοια μαζική εκδήλωση έλαβε χώρα στην «καρδιά» της ευρωπαϊκής Τουρκίας ερμηνεύεται από αναλυτές ως ευθεία πρόκληση προς το κοσμικό κατεστημένο.
Οργή της αντιπολίτευσης για την κυβερνητική ανοχή
Το περιστατικό προκάλεσε την άμεση και οργισμένη αντίδραση της τουρκικής αντιπολίτευσης, η οποία καταγγέλλει την κυβέρνηση Ερντογάν για υποκρισία και επικίνδυνα παιχνίδια με τον θρησκευτικό εξτρεμισμό. Στελέχη της αντιπολίτευσης επεσήμαναν με νόημα ότι, ενώ το κράτος απαγορεύει συστηματικά τις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας πολιτικών φορέων ή συνδικάτων, επιτρέπει ανεμπόδιστα σε θρησκευτικά τάγματα να οργανώνουν τέτοιες φιέστες.
«Δεν δίνουν άδεια για καμία συγκέντρωση, αλλά για τους σεΐχηδες δεν υπάρχει πρόβλημα», ήταν η χαρακτηριστική δήλωση που αποτυπώνει το κλίμα δυσφορίας. Η κριτική εστιάζει στο ότι η κυβέρνηση, στην προσπάθειά της να αλιεύσει ψήφους από τη δεξαμενή των συντηρητικών μουσουλμάνων, επιτρέπει την εξάπλωση του ακραίου ισλαμισμού, θέτοντας σε κίνδυνο τις θεμελιώδεις αρχές της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Φόβοι για νέες παρακρατικές δομές
Η μαζική αυτή παρουσία των θρησκευτικών ταγμάτων (ταρικατ) επαναφέρει στο προσκήνιο τους φόβους για τη δημιουργία παρακρατικών δομών εντός της Τουρκίας. Πολλοί παραλληλίζουν την τωρινή κατάσταση με την περίοδο ανόδου του κινήματος Γκιουλέν, προειδοποιώντας ότι η ανεξέλεγκτη δράση τέτοιων ομάδων, που λειτουργούν με όρους απόλυτης αφοσίωσης στον ηγέτη τους και όχι στους νόμους του κράτους, αποτελεί «βραδυφλεγή βόμβα» για την κοινωνική συνοχή.
Την ίδια ώρα, η τουρκική κυβέρνηση επιχειρεί να διασκεδάσει τις εντυπώσεις σε άλλα μέτωπα, διαψεύδοντας κατηγορηματικά πληροφορίες που ήθελαν την αποφυλάκιση εκατοντάδων μελών του ISIS στη Συρία, ενώ παράλληλα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά και την επίσκεψη του Ισραηλινού υπουργού Άμυνας στην Αθήνα.
