Σημαντική αύξηση καταγράφει η χρήση πλατφορμών τεχνητής νοημοσύνης, όπως το ChatGPT και το Gemini, από πολίτες που αναζητούν απαντήσεις σε ένα ευρύ φάσμα θεμάτων, από πρακτικά ζητήματα της καθημερινότητας έως πιο σύνθετα ιατρικά και νομικά ερωτήματα. Έρευνες δείχνουν ότι η τάση αυτή εδραιώνεται, αν και συνοδεύεται από αυξανόμενες επιφυλάξεις σχετικά με την ακρίβεια και τα όρια των παρεχόμενων πληροφοριών.
Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας νομικού λογισμικού Clio, περισσότεροι από τους μισούς καταναλωτές δηλώνουν ότι έχουν χρησιμοποιήσει ή θα χρησιμοποιούσαν εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για νομικές απορίες. Παράλληλα, ανάλυση της Zocdoc δείχνει ότι ένα σημαντικό ποσοστό Αμερικανών απευθύνεται σε τέτοιες εφαρμογές για ζητήματα υγείας, σε τακτική μάλιστα βάση. Οι ίδιες οι εταιρείες αναγνωρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διευκολύνει εργασίες ρουτίνας και την κατανόηση πληροφοριών, χωρίς όμως να υποκαθιστά την ανθρώπινη κρίση.
Ειδικοί στον χώρο της υγείας και της νομικής επισημαίνουν ότι η ευκολία πρόσβασης και ο «τόνος αυθεντίας» των chatbots τα καθιστούν ιδιαίτερα πειστικά. Ωστόσο, συχνά οι απαντήσεις είναι γενικές και δεν λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περίπτωσης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα οι επαγγελματίες να καλούνται να αποσαφηνίσουν ή να διορθώσουν πληροφορίες που οι πολίτες έχουν ήδη υιοθετήσει ως δεδομένες.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το ζήτημα της παραπληροφόρησης. Δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι πολλοί χρήστες δεν είναι βέβαιοι για την ακρίβεια των απαντήσεων που λαμβάνουν, ενώ παράλληλα εγείρονται ερωτήματα για την προστασία των προσωπικών δεδομένων, ειδικά όταν πρόκειται για ευαίσθητες πληροφορίες υγείας ή νομικής φύσεως.
Η ίδια η OpenAI έχει ξεκαθαρίσει ότι τα εργαλεία της δεν προορίζονται για παροχή εξειδικευμένων ιατρικών ή νομικών συμβουλών και ότι λειτουργούν επικουρικά. Παρά τις διευκρινίσεις αυτές, η χρήση τους συνεχίζει να επεκτείνεται, γεγονός που οδηγεί ειδικούς στο συμπέρασμα ότι η πρόκληση δεν είναι η αποφυγή τους, αλλά η ορθή και καθοδηγούμενη αξιοποίησή τους.
Σε αυτό το πλαίσιο, η τεχνητή νοημοσύνη εμφανίζεται ως ένα χρήσιμο εργαλείο ενημέρωσης και προετοιμασίας, με σαφή όμως όρια. Η γενική εκτίμηση είναι ότι μπορεί να συμπληρώνει, αλλά όχι να αντικαθιστά, τον ρόλο των ειδικών, ιδιαίτερα σε τομείς όπου η ανθρώπινη εμπειρία, η ευθύνη και η κρίση παραμένουν καθοριστικές.
