Οι προπονητές και οι ειδικοί στη φυσική κατάσταση επισημαίνουν ότι η προπόνηση με βάρη δεν θα πρέπει να εγκαταλείπεται όσο περνούν τα χρόνια. Αντίθετα, η διατήρηση και η ενίσχυση της μυϊκής δύναμης αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, καθώς συνδέονται όχι μόνο με την εμφάνιση, αλλά κυρίως με τη σωματική αυτονομία και την ποιότητα ζωής.
Από την ηλικία των 40 ετών αρχίζει σταδιακά η απώλεια μυϊκής μάζας, μια διαδικασία που μπορεί με τον χρόνο να επηρεάσει ακόμη και απλές καθημερινές κινήσεις, όπως το να σηκωθεί κάποιος από μια καρέκλα, να ανέβει σκάλες ή να διατηρήσει την ισορροπία του. Ωστόσο, η μυϊκή αδυναμία δεν αποτελεί αναπόφευκτη συνέπεια της ηλικίας. Η συστηματική άσκηση με αντιστάσεις μπορεί να συμβάλει σημαντικά στη διατήρηση της δύναμης και στην επιβράδυνση αυτής της φυσιολογικής φθοράς.
Πολλοί άνθρωποι συνηθίζουν να χρησιμοποιούν βάρη στα 20 και τα 30 τους, κυρίως για λόγους εμφάνισης, και στη συνέχεια εγκαταλείπουν την ενδυνάμωση όταν φτάνουν στα 50 ή τα 60, θεωρώντας ότι πρόκειται για δραστηριότητα που δεν ταιριάζει πλέον στην ηλικία τους. Οι ειδικοί, όμως, υποστηρίζουν ακριβώς το αντίθετο: όσο μεγαλώνει κανείς, τόσο σημαντικότερη γίνεται η συστηματική ενδυνάμωση.
Η άσκηση με αντιστάσεις δεν αφορά μόνο τους μυς. Συμβάλλει επίσης στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας, γεγονός που αποκτά ιδιαίτερη σημασία με την πάροδο της ηλικίας και ειδικά μετά την εμμηνόπαυση. Παράλληλα, η ενδυνάμωση μπορεί να βοηθήσει το σώμα να ανταποκρίνεται αποτελεσματικότερα στις απαιτήσεις της καθημερινότητας.
Το γεγονός ότι κάποιος δεν έχει γυμναστεί με βάρη στο παρελθόν δεν σημαίνει ότι είναι πλέον αργά για να ξεκινήσει. Η προπόνηση μπορεί να ενταχθεί στην καθημερινότητα ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία, αρκεί να γίνεται σταδιακά και να προσαρμόζεται στις δυνατότητες, την κατάσταση και τις ανάγκες κάθε ανθρώπου.
Το περπάτημα παραμένει μία από τις καλύτερες μορφές σωματικής δραστηριότητας για τη γενική υγεία, όμως δεν προκαλεί τις ίδιες προσαρμογές με την προπόνηση αντιστάσεων. Η βάδιση διατηρεί το σώμα ενεργό και συμβάλλει στη φυσική κατάσταση, αλλά από μόνη της δεν προσφέρει το ίδιο ερέθισμα για τη διατήρηση της μυϊκής δύναμης.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς μεγαλώνουμε. Οι πτώσεις στην τρίτη ηλικία δεν σχετίζονται μόνο με την κινητικότητα ή την ισορροπία, αλλά και με την ικανότητα των μυών να αντιδρούν γρήγορα όταν το σώμα χάνει την ισορροπία του. Η επαρκής μυϊκή δύναμη μπορεί επομένως να αποτελέσει σημαντικό παράγοντα προστασίας από τραυματισμούς.
Η προσέγγιση, πάντως, δεν χρειάζεται να είναι υπερβολική. Δεν απαιτούνται εξαντλητικές προπονήσεις ούτε ιδιαίτερα μεγάλα βάρη. Η άσκηση πρέπει να είναι προοδευτική, ελεγχόμενη και προσαρμοσμένη στις δυνατότητες του κάθε ατόμου. Για όσους έχουν προβλήματα υγείας ή έχουν μείνει για μεγάλο διάστημα εκτός άσκησης, είναι σημαντικό να προηγείται η κατάλληλη ιατρική ή επαγγελματική καθοδήγηση.
Η διατήρηση της μυϊκής δύναμης μετά τα 40, τα 50 και τα 60 δεν αποτελεί επομένως απλώς ζήτημα φυσικής εμφάνισης. Πρόκειται για μια επένδυση στη λειτουργικότητα του σώματος, στην ανεξαρτησία και στην ικανότητα να συνεχίζει κάποιος να πραγματοποιεί χωρίς ιδιαίτερη δυσκολία τις καθημερινές του δραστηριότητες όσο περνούν τα χρόνια.
