Την ώρα που το σπίτι βυθίζεται στη σιωπή και οι άνθρωποι κοιμούνται, ένας «φύλακας» παραμένει σε επιφυλακή. Ο σκύλος δεν είναι απλώς ένα κατοικίδιο που μοιράζεται τον χώρο μας. Για χιλιάδες χρόνια έχει εξελιχθεί σε σύντροφο με ένστικτα προστασίας, έτοιμος να αντιδράσει σε ό,τι θεωρήσει απειλή.
Τα αυτιά του πιάνουν ήχους που για εμάς περνούν απαρατήρητοι. Ένα βήμα στην είσοδο, ένας περίεργος θόρυβος έξω από την πόρτα ή μια κίνηση στο σκοτάδι μπορεί να τον βγάλει αμέσως από τον ύπνο. Εκεί που ο άνθρωπος βλέπει ησυχία, ο σκύλος μπορεί να «διαβάζει» σημάδια κινδύνου.
Το ίδιο συμβαίνει και με την όσφρησή του. Οι δυνατότητές του ξεπερνούν κατά πολύ τις ανθρώπινες αισθήσεις, επιτρέποντάς του να αντιλαμβάνεται αλλαγές στον χώρο ή την παρουσία ανθρώπων και ζώων πριν ακόμη γίνουν ορατοί.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλοί σκύλοι επιλέγουν να κοιμούνται δίπλα στην πόρτα του υπνοδωματίου ή σε σημεία από όπου ελέγχουν το σπίτι. Για εκείνους, η οικογένεια δεν είναι απλώς οι άνθρωποι με τους οποίους ζουν. Είναι η «αγέλη» τους και η προστασία της αποτελεί κομμάτι της φυσικής τους συμπεριφοράς.
Το πιο συνηθισμένο «όπλο» τους είναι η προειδοποίηση. Ένα δυνατό γάβγισμα μπορεί να λειτουργήσει σαν συναγερμός και πολλές φορές αρκεί για να αποτρέψει κάποιον που πλησιάζει το σπίτι. Άλλοι σκύλοι μπορεί να σταθούν μπροστά από τους ανθρώπους τους ή να δείξουν έντονη επιφυλακή όταν αισθανθούν κάτι ύποπτο.
Βέβαια, δεν έχουν όλοι οι σκύλοι την ίδια αντίδραση. Η φυλή, ο χαρακτήρας και η εκπαίδευση παίζουν καθοριστικό ρόλο. Άλλοι είναι γεννημένοι φύλακες, άλλοι απλώς προειδοποιούν και κάποιοι αντιμετωπίζουν ακόμη και τους ξένους με απόλυτη φιλικότητα.
Η ικανότητά τους όμως δεν περιορίζεται μόνο στην προστασία από ανθρώπινες απειλές. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου σκύλοι έχουν αντιληφθεί φωτιά, διαρροές ή ασυνήθιστες αλλαγές μέσα στο σπίτι, αντιδρώντας πριν οι άνθρωποι καταλάβουν τι συμβαίνει.
Και ίσως το πιο εντυπωσιακό είναι ότι ακόμη και στον ύπνο τους παραμένουν σε μια κατάσταση «ετοιμότητας». Ο σκύλος δεν κοιμάται όπως ο άνθρωπος. Ο ύπνος του είναι συχνά πιο ελαφρύς και μπορεί να ξυπνήσει μέσα σε δευτερόλεπτα αν κάτι αλλάξει στο περιβάλλον.
Τελικά, η μεγαλύτερη προστασία που προσφέρει ένας σκύλος δεν είναι μόνο ότι μπορεί να αντιδράσει σε έναν κίνδυνο. Είναι η αίσθηση ότι μέσα στο σπίτι υπάρχει κάποιος που ακούει, μυρίζει και αντιλαμβάνεται πράγματα που εμείς δεν μπορούμε.
Ένας τετράποδος σύντροφος που, ακόμη και με κλειστά μάτια, συνεχίζει να έχει το βλέμμα στραμμένο στην οικογένειά του.
