Ο Κρόνος φιλοξενεί τον μοναδικό άλλο κόσμο στο ηλιακό σύστημα με λίμνες και βροχή, δηλαδή τον Τιτάνα. Σε αντίθεση με τη Γη, αυτές δεν αποτελούνται από νερό, αλλά από μεθάνιο και άλλους υδρογονάνθρακες, καθώς στο περιβάλλον που δημιουργεί ο Κρόνος, επικρατεί υπερβολικό ψύχος για την ύπαρξη υγρού νερού.
Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει άφθονος πάγος εκεί, και παρατηρήσεις της δεκαετίας του 2000 υποδηλώνουν ότι το φεγγάρι ίσως «κρύβει» έναν μυστικό ωκεανό βαθιά κάτω από την επιφάνειά του. Ωστόσο, μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature, διαπίστωσε ότι αυτό μπορεί τελικά να μην ισχύει.
Οι «παγωμένοι» δορυφόροι σε Κρόνο και Δία
Αποστολές όπως το «Galileo» γύρω από τον Δία και το «Cassini» γύρω από τον Κρόνο ανακάλυψαν, τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, ότι οι γίγαντες πλανήτες έχουν «παγωμένα» φεγγάρια με πιθανούς βαθείς ωκεανούς θαμμένους κάτω από τις επιφάνειές τους. Μπορεί να φαίνεται περίεργο να σκεφτόμαστε έναν βαθύ ωκεανό κάτω από τον στερεό φλοιό όταν, στη Γη, οι ωκεανοί βρίσκονται στην εξωτερική πλευρά.
Εντούτοις, τα αρχικά στοιχεία ήταν πειστικά. Ο Τιτάνας δεν μπορεί να είναι ένα πλήρως στερεό αντικείμενο, καθώς παραμορφώνεται ελαφρώς υπό τη βαρυτική έλξη που ασκεί ο Κρόνος. Αυτό που έλειπε από την προηγούμενη ανάλυση, ήταν μια λεπτομερή μοντελοποίηση του φεγγαριού που να λαμβάνει υπόψη τον χρονισμό των αλλαγών.
Όχι ωκεανός, αλλά μια «λασπώδης» κατάσταση
Η νέα εργασία υποστηρίζει ότι αυτό που βλέπουν, δεν μπορεί να εξηγηθεί από έναν βαθύ ωκεανό όπως αναμένουμε στην Ευρώπη ή στον Εγκέλαδο (ένα άλλο φεγγάρι που έχει ο Κρόνος). Πρόκειται περισσότερο για μια «λασπώδη» κατάσταση που συμβαίνει στο υπέδαφος. Δεν υπάρχει μυστικός ωκεανός για τον Τιτάνα!
«Αντί για έναν ανοιχτό ωκεανό όπως έχουμε εδώ στη Γη, πιθανότατα εξετάζουμε κάτι που μοιάζει περισσότερο με τον θαλάσσιο πάγο της Αρκτικής ή με υδροφόρους ορίζοντες, γεγονός που έχει επιπτώσεις στο είδος της ζωής που θα μπορούσαμε να βρούμε, αλλά και στη διαθεσιμότητα θρεπτικών συστατικών, ενέργειας και ούτω καθεξής», δήλωσε σε ανακοίνωσή του ο συγγραφέας της μελέτης, Baptiste Journaux, επίκουρος καθηγητής Γεωεπιστημών και Διαστημικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο της Ουάσινγκτον.
Η βαρυτική έλξη και η παραμόρφωση στην τροχιά
Επισημαίνεται ότι ο Τιτάνας βρίσκεται σε ελλειπτική τροχιά γύρω από τον πλανήτη Κρόνο, οπότε το σχήμα του αλλάζει περισσότερο ή λιγότερο ανάλογα με τη θέση του στην τροχιά. Η ομάδα διαπίστωσε, επίσης, ότι υπάρχει μια καθυστέρηση 15 ωρών μεταξύ της κορύφωσης της βαρυτικής έλξης και της κορύφωσης της παραμόρφωσης, και ότι η διάχυση ενέργειας στο εσωτερικό του Τιτάνα είναι πολύ μεγαλύτερη από ό,τι θα αναμενόταν αν είχε έναν ωκεανό. Μια διαφορετική οπτική ήταν απαραίτητη.
«Ο βαθμός παραμόρφωσης εξαρτάται από την εσωτερική δομή του Τιτάνα», δήλωσε ο Baptiste Journaux, προσθέτοντας: «Ένας βαθύς ωκεανός θα επέτρεπε στον φλοιό να καμφθεί περισσότερο υπό τη βαρυτική έλξη που ασκεί ο Κρόνος, αλλά αν ο Τιτάνας ήταν εντελώς παγωμένος, δεν θα παραμορφωνόταν τόσο πολύ. Η παραμόρφωση που ανιχνεύσαμε κατά την αρχική ανάλυση των δεδομένων της αποστολής “Cassini”, θα μπορούσε να είναι συμβατή με έναν ωκεανό, αλλά τώρα γνωρίζουμε ότι αυτή δεν είναι η πλήρης ιστορία».
Πιθανότητες για ζωή και ο πλανήτης Κρόνος
Το σύστημα που σχηματίζει ο Κρόνος, θεωρείται μια πιθανή τοποθεσία για ζωή εκτός της Γης. Ο Τιτάνας διαθέτει πολλή χρήσιμη και ενδιαφέρουσα χημεία στην επιφάνειά του, και το ρέον υγρό θα μπορούσε να καταστήσει δυνατή τη δημιουργία κάποιου είδους ζωής εκεί. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το IFLScience, ο «λασπώδης» ωκεανός βελτιώνει τις πιθανότητες ζωής στο φεγγάρι. Το μοντέλο υποδηλώνει την παρουσία θυλάκων νερού που θα μπορούσαν να φτάσουν τους 20 βαθμούς Κελσίου.
«Η ανακάλυψη ενός λασπώδους στρώματος στον Τιτάνα έχει, επίσης, συναρπαστικές επιπτώσεις στην αναζήτηση ζωής πέρα από το ηλιακό μας σύστημα», δήλωσε η Ula Jones, σημειώνοντας πως «διευρύνει το εύρος των περιβαλλόντων που θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε κατοικήσιμα».
Πάντως, η NASA στέλνει μια νέα αποστολή, με την ονομασία «Dragonfly», η οποία θα προσεδαφιστεί στον δορυφόρο που έχει ο Κρόνος το 2034, για να κατανοήσει αν αυτός ο κόσμος μπορεί να είναι ή είναι κατοικήσιμος.
