Ο Καναδάς επιδιώκει να εμβαθύνει σημαντικά τη σχέση του με την Ευρωπαϊκή Ένωση, με τον πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ να προωθεί μια συνεργασία που θα ξεπερνά τα όρια του εμπορίου, χωρίς ωστόσο να σημαίνει ένταξη της χώρας στην ΕΕ.
Ο όρος «associate membership» που χρησιμοποιήθηκε αρχικά για να περιγράψει τη νέα σχέση δεν αποτελεί επίσημη κατηγορία της Ευρωπαϊκής Ένωσης και, σύμφωνα με τους Ευρωπαίους και Καναδούς αξιωματούχους, έχει προκαλέσει σύγχυση. Στην πράξη, το σχέδιο αφορά στενότερη συνεργασία σε οικονομία, άμυνα, τεχνολογία, ενέργεια, εκπαίδευση και επενδύσεις.
Η φορολογία δεν αναμένεται να επηρεαστεί από τη νέα σχέση, ενώ ο Κάρνεϊ έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν επιδιώκει να μεταβιβάσει καναδικές αρμοδιότητες στην ΕΕ. Ο Καναδάς θα μπορούσε, πάντως, να συμμετέχει οικονομικά σε επιλεγμένα ευρωπαϊκά προγράμματα, όπως ήδη συμβαίνει με το Horizon.
Στον τομέα της τεχνολογίας, οι δύο πλευρές εξετάζουν μεγαλύτερο συντονισμό σε ζητήματα ανταγωνισμού, ψηφιακού εμπορίου, δεδομένων και ψηφιακής κυριαρχίας. Παράλληλα, βρίσκονται σε εξέλιξη διαπραγματεύσεις για συμφωνία ψηφιακού εμπορίου Καναδά–ΕΕ.
Σημαντικό κομμάτι της συνεργασίας αφορά και τους νέους. Ο Καναδάς ενδιαφέρεται να συμμετάσχει στο Erasmus, ενώ εξετάζεται η διευκόλυνση της κινητικότητας νέων και εργαζομένων υψηλής ειδίκευσης, καθώς και η αμοιβαία αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων σε περισσότερους κλάδους.
Σε ό,τι αφορά το ευρώ, δεν τίθεται θέμα υιοθέτησής του από τον Καναδά. Αντίστοιχα, η χώρα δεν πρόκειται να ενταχθεί στη ζώνη Σένγκεν. Η σημερινή δυνατότητα ταξιδιών χωρίς βίζα μεταξύ Καναδά και ΕΕ αναμένεται να αποτελέσει αντικείμενο περαιτέρω συζητήσεων, χωρίς μέχρι στιγμής να προβλέπεται αλλαγή στον κανόνα των 90 ημερών ανά περίοδο 180 ημερών.
Η οικονομική συνεργασία αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της προσπάθειας. Η ΕΕ είναι ήδη ο δεύτερος σημαντικότερος εμπορικός εταίρος του Καναδά για αγαθά και υπηρεσίες, με διμερείς συναλλαγές περίπου 178 δισ. δολαρίων Καναδά το 2025. Οι δύο πλευρές εξετάζουν επιπλέον συνεργασία σε κρίσιμα ορυκτά, υγροποιημένο φυσικό αέριο, φαρμακευτικά προϊόντα, τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη.
Στο πεδίο της άμυνας, ο Καναδάς έχει ήδη ενισχύσει τη συνεργασία του με την ΕΕ, μεταξύ άλλων μέσω του ευρωπαϊκού χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE. Παράλληλα, η κυβέρνηση Κάρνεϊ εξετάζει ευρύτερη συνεργασία σε αμυντικές υποδομές, δορυφορικά συστήματα και ασφάλεια στην Αρκτική.
Η νέα ευρωπαϊκή κατεύθυνση του Καναδά συνδέεται παράλληλα με τις σχέσεις του με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο Κάρνεϊ έχει παρουσιάσει την προσέγγιση προς την Ευρώπη ως προσπάθεια διαφοροποίησης των διεθνών συνεργασιών της χώρας, υποστηρίζοντας ότι αυτό δεν σημαίνει απομάκρυνση από την Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, ορισμένοι τομείς θα μπορούσαν να δημιουργήσουν τριβές με τις ΗΠΑ, ιδιαίτερα εάν ο Καναδάς προχωρήσει σε προνομιακές συμφωνίες με την ΕΕ για κρίσιμα ορυκτά, ψηφιακές υποδομές ή αμυντικό εξοπλισμό.
Το επόμενο σημαντικό ορόσημο είναι η σύνοδος Καναδά–ΕΕ στο Μόντρεαλ στις 29 και 30 Οκτωβρίου. Εκεί ο Κάρνεϊ θα υποδεχθεί τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα και την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, με τις δύο πλευρές να αναμένεται να συγκεκριμενοποιήσουν τους τομείς της νέας συνεργασίας.
