Η Κύπρος έχει αποδεχθεί την πρόσκληση για συμμετοχή, με καθεστώς παρατηρητή, στην πρώτη σύνοδο του λεγόμενου «Συμβουλίου της Ειρήνης» (Board of Peace) του Ντόναλντ Τραμπ στην Ουάσινγκτον, με επίκεντρο τη Γάζα και τη «μεγάλη ανοικοδόμηση» που η αμερικανική πλευρά προαναγγέλλει. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει πρακτικό και αφορά το ποιος θα καθίσει στο τραπέζι εκ μέρους της Κυπριακής Δημοκρατίας.
«Εξυπηρετεί τα συμφέροντά μας»
Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης, μιλώντας στο περιθώριο εκδήλωσης στη Λευκωσία, περιέγραψε την πρόσκληση ως «ιδιαίτερα σημαντική» και υποστήριξε ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται με πρώτο κριτήριο «τα συμφέροντα της Κυπριακής Δημοκρατίας», εκτιμώντας ότι η παρουσία της Κύπρου στη σύνοδο τα εξυπηρετεί.
Την ίδια ώρα, άφησε ανοικτό το επίπεδο εκπροσώπησης, λέγοντας ότι «μέχρι αύριο» θα ξεκαθαρίσει αν θα συμμετάσχει αυτοπροσώπως ή αν η χώρα θα εκπροσωπηθεί από τον υπουργό Εξωτερικών Κωνσταντίνο Κόμπο.
Ο Ν. Χριστοδουλίδης υπενθύμισε ότι η Κύπρος είναι το κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης που βρίσκεται πιο κοντά στη Γάζα και, κατά συνέπεια, έχει άμεσο ενδιαφέρον για κάθε σχέδιο που αφορά σταθεροποίηση και επόμενη μέρα στην περιοχή.
Η πρώτη συνάντηση του «Board of Peace» έχει προγραμματιστεί για την Πέμπτη στην Ουάσιγκτον. Η αμερικανική πλευρά το παρουσιάζει ως πλατφόρμα για σχέδιο ανοικοδόμησης της Γάζας, με συζήτηση ακόμη και για διεθνή δύναμη σταθεροποίησης στο έδαφος, στο πλαίσιο μεταπολεμικής διαχείρισης.
Σε αυτό το σημείο εδράζεται και η ευρωπαϊκή αμηχανία. Η πρωτοβουλία έχει προκαλέσει επιφυλάξεις σε δυτικές πρωτεύουσες, τόσο για τη δομή της όσο και για το αν επιχειρεί να λειτουργήσει ως παράλληλος μηχανισμός δίπλα ή πάνω από τα Ηνωμένα Έθνη. Χαρακτηριστικό είναι ότι Πολωνία και Ιταλία έχουν δημοσίως δηλώσει ότι δεν θα ενταχθούν «υπό τις παρούσες συνθήκες», επικαλούμενες θεσμικούς και πολιτικούς λόγους, ενώ ειδική μνεία γίνεται και στη συμμετοχή χωρών όπως η Ρωσία και η Λευκορωσία, που ρίχνει επιπλέον σκιά στη δυτική συζήτηση.
Η Κύπρος ως «παρατηρητής»
Η κυπριακή κυβέρνηση έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι η συμμετοχή θα είναι με καθεστώς παρατηρητή. Η διατύπωση δεν είναι τυχαία καθώς δίνει περιθώριο παρουσίας και ενημέρωσης, χωρίς να ισοδυναμεί με πλήρη προσχώρηση ή ανάληψη δεσμεύσεων που μπορεί αργότερα να γυρίσουν μπούμερανγκ σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ωστόσο, το ερώτημα «ποιος πάει» δεν αφορά μόνο το πρωτόκολλο. Αν πάει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, η συμμετοχή αποκτά πολιτικό βάρος και εντάσσεται σε μια πιο προσωπική διπλωματική στρατηγική. Αν πάει ο υπουργός Εξωτερικών, η παρουσία παραμένει μεν σοβαρή, αλλά το μήνυμα είναι «παρακολουθούμε, συμμετέχουμε, αλλά κρατάμε αποστάσεις».
Στην πραγματικότητα, η Λευκωσία προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε τρεις πραγματικότητες. Την ανάγκη να είναι παρούσα στην Ανατολική Μεσόγειο, την επιθυμία να μην έρθει σε αντίθεση με τη συνολική ευρωπαϊκή γραμμή και τον φόβο ότι ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να λειτουργήσει εκδικητικά.
