Μια νέα επιστημονική μελέτη ρίχνει φως σε έναν κρίσιμο και, μέχρι σήμερα ελάχιστα κατανοητό, μηχανισμό που ξεκινά από τη γέννηση και μπορεί να επηρεάσει την πορεία της εγκεφαλικής ανάπτυξης των παιδιών.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι επιγενετικές αλλαγές, δηλαδή οι «διακόπτες» που ρυθμίζουν ποια γονίδια ενεργοποιούνται, δεν λειτουργούν ανεξάρτητα, αλλά συνδέονται στενά με την ανάπτυξη του μικροβιώματος του εντέρου κατά τον πρώτο χρόνο ζωής. Με απλά λόγια, ο τρόπος που «ρυθμίζονται» τα γονίδια από τη γέννηση φαίνεται να επηρεάζει ποια βακτήρια θα επικρατήσουν στο έντερο του βρέφους.
Η έρευνα, που βασίστηκε σε εκατοντάδες βρέφη και παρακολούθησε την πορεία τους μέχρι την ηλικία των τριών ετών, εντόπισε συγκεκριμένα μοτίβα τόσο στο DNA όσο και στο μικροβίωμα που σχετίζονται με πρώιμα σημάδια αυτιστικού φάσματος και διαταραχής ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητας.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί το εύρημα ότι ορισμένα βακτήρια φαίνεται να λειτουργούν προστατευτικά. Σε παιδιά που είχαν αυξημένο «επιγενετικό ρίσκο», η παρουσία συγκεκριμένων μικροοργανισμών στο έντερο συνδέθηκε με λιγότερες ενδείξεις αυτών των διαταραχών. Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα βακτήρια αυτά ίσως μπορούν να «εξισορροπήσουν» αρνητικές επιδράσεις που ξεκινούν ήδη από τη γέννηση.
Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι παράγοντες όπως ο τρόπος γέννησης (φυσιολογικός τοκετός ή καισαρική), ο θηλασμός, η χρήση αντιβιοτικών και ακόμη και η ύπαρξη μεγαλύτερων αδελφών επηρεάζουν σημαντικά τη σύνθεση του μικροβιώματος.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα ευρήματα δεν σημαίνουν πως η πορεία ενός παιδιού είναι προκαθορισμένη από τη γέννηση. Αντίθετα, ανοίγουν τον δρόμο για νέες, ήπιες παρεμβάσεις στο μέλλον, όπως ειδικά προβιοτικά ή διατροφικές στρατηγικές, που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την υγιή ανάπτυξη του εγκεφάλου από τα πρώτα στάδια της ζωής.
Το επόμενο βήμα των ερευνητών είναι η μακροχρόνια παρακολούθηση των παιδιών, ώστε να διαπιστωθεί πώς αυτές οι πρώιμες βιολογικές «αλληλεπιδράσεις» επηρεάζουν την υγεία τους σε μεγαλύτερη ηλικία.
