Η Ελλάδα σήμερα αναβιώνει έθιμα, παραδόσεις και γιορτές της Καθαράς Δευτέρας που είναι κάτι περισσότερο από εκδηλώσεις χαράς.
Τα έθιμα είναι ρίζες, βιώματα και ένα μεγάλο μέρος της άυλης πολιτιστικής μας κληρονομιάς που κρατά αυθεντικό το αποτύπωμα των προγόνων μας και αποτελεί ένα σημαντικό κεφάλαιο για την τουριστική ανάπτυξη πολλών περιοχών, ακόμη και μη παραδοσιακών προορισμών για το τριήμερο της Καθαράς Δευτέρας.
Την ώρα που η ταξιδιωτική κίνηση κορυφώνεται, γίνεται για άλλη μια φορά εμφανές ότι «τα ήθη, τα έθιμα, οι γιορτές και οι γαστρονομικές πρακτικές δεν είναι απλώς λαογραφικά στοιχεία, αλλά ζωντανές εκφράσεις της πολιτισμικής μας συνέχειας που συνδέουν το παρελθόν με το παρόν», όπως αναφέρει η Αγγελική Μαραγκάκη, Διευθύντρια Ανάπτυξης του Οργανισμού Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων (ΟΔΑΠ).
Φέτος, σύμφωνα με τον Πρόεδρο του HATTA, Λύσανδρο Τσιλίδη, η κίνηση είναι ακόμη υψηλότερη σε σχέση με πέρσι και δεν αφορά μόνο στους «παραδοσιακούς» πρωταγωνιστές, όπως η Πάτρα, η Ξάνθη και το Ρέθυμνο, αλλά και σε προορισμούς που επενδύουν στα ιδιαίτερα έθιμα και τις τοπικές τους εκδηλώσεις.
Η αυθεντικότητα των τοπικών δρώμενων αποτελεί τον κύριο «μαγνήτη» για την έξοδο. Στη Σκύρο κυριαρχεί ο «Χορός των Γέρων» και η «Τράτα», στη Νάουσα οι «Γενίτσαροι και οι Μπούλες», στον Τύρναβο το παραδοσιακό «Μπουρανί» και στην Κέρκυρα το ιδιαίτερο τοπικό καρναβάλι. Η παράδοση ζωντανεύει με τις «Μπουμπούνες» στην Καστοριά, τους «Φανούς» στην Κοζάνη, τις «Τζαμάλες» στα Ιωάννινα, τον «Μπαμπόγερο» στις Σέρρες και τους «Κουδουνοφόρους» στον Σοχό.
Η νησιωτική Ελλάδα εκπροσωπείται δυναμικά από τη Σέριφο, την Αμοργό, τη Σκόπελο και τη Ζάκυνθο (με τον παραδοσιακό «Ντελάλη»), ενώ το Γαλαξείδι ετοιμάζεται για τον «Αλευροπόλεμο» και η Θήβα για τον «Βλάχικο Γάμο». Στον Έβρο, το Διδυμότειχο προσελκύει το ενδιαφέρον με την αναπαράσταση γεωργικών εργασιών και το έθιμο του «Μπέη».
«Η διεθνής προβολή των ελληνικών εθίμων αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα του Υπουργείου Πολιτισμού και είναι απόλυτα εφικτή. Προϋποθέτει όμως τρία βασικά στοιχεία: επιστημονική τεκμηρίωση, αφηγηματική συνοχή και συγκεκριμένο πλαίσιο παρουσίασης με σεβασμό στην πολιτιστική μας κληρονομιά», αναφέρει η κ. Μαραγκάκη μιλώντας στο ΑΠΕ.
Η ίδια επισημαίνει ότι η άυλη κληρονομιά συναντάται συχνά με μεγαλύτερη αυθεντικότητα σε μικρότερες κοινότητες και λιγότερο τουριστικούς προορισμούς, όπου οι παραδόσεις παραμένουν ζωντανές στην καθημερινή ζωή. Όταν η τοπική άυλη κληρονομιά συνδεθεί στρατηγικά με τον αρχαιολογικό χώρο της περιοχής, με τα τοπικά προϊόντα ποιότητας, με επιμελημένες γαστρονομικές εκδηλώσεις και με συστηματική ψηφιακή προβολή μέσω του hh.gr, δημιουργείται μια ολοκληρωμένη πολιτιστική πρόταση που μπορεί να ανταγωνιστεί τους περισσότερο γνωστούς μαζικούς προορισμούς. Έτσι επιτυγχάνεται αποκέντρωση της επισκεψιμότητας, ενίσχυση των τοπικών οικονομιών και διατήρηση της βιωσιμότητας των πολιτιστικών πόρων.
Στο πλαίσιο αυτής της τουριστικής ανάπτυξης, παραμένει η ανησυχία για το πώς οι προορισμοί θα διατηρήσουν το αυθεντικό τους στοιχείο και την πολιτισμική τους ταυτότητα χωρίς να φθαρούν.
Η κ. Μαραγκάκη εξηγεί ότι ο κίνδυνος της οριστικοποίησης υφίσταται μόνο όταν τα έθιμα αφαιρούνται από το πολιτισμικό τους πλαίσιο και μετατρέπονται σε επιφανειακό θέαμα.
