Η χρήση του συστήματος IRIS για καθημερινές συναλλαγές, όπως μικροέξοδα, χαρτζιλίκια από γονείς και παππούδες ή επιστροφές χρημάτων μεταξύ φίλων, δεν μετατρέπει αυτόματα τις μεταφορές αυτές σε φορολογητέες δωρεές. Η ΑΑΔΕ ξεκαθαρίζει ότι το IRIS αποτελεί απλώς το μέσο διακίνησης των χρημάτων και δεν αλλάζει τον χαρακτήρα μιας συναλλαγής. Δεν υπάρχει ένα αυστηρό χρηματικό όριο που να διαχωρίζει το χαρτζιλίκι από τη δωρεά, αλλά εξετάζεται η συνολική εικόνα, η συχνότητα, το ύψος των ποσών και ο τελικός αποδέκτης. Όταν όμως οι μεταφορές γίνονται συστηματικές, αφορούν μεγάλες χρηματικές ενισχύσεις ή ακολουθούν συγκεκριμένα μοτίβα, τότε η φορολογική διοίκηση τις αντιμετωπίζει ως πραγματικές δωρεές ή γονικές παροχές.
Στις περιπτώσεις πραγματικών δωρεών ή γονικών παροχών, οι φορολογικοί κανόνες γίνονται αυστηροί και κρύβουν σημαντικές παγίδες. Για τα πρόσωπα της Α΄ κατηγορίας (παιδιά, γονείς, συζύγους, εγγόνια) ισχύει αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, με την απαραίτητη προϋπόθεση ότι τα χρήματα διακινούνται μέσω του τραπεζικού συστήματος και υποβάλλεται η σχετική δήλωση στην πλατφόρμα myPROPERTY. Οποιαδήποτε υπέρβαση του ορίου αυτού φορολογείται με 10%. Ωστόσο, αν η τράπεζα δεν επιβεβαιώσει τη μεταφορά ή αν η γονική παροχή γίνει με μετρητά, το αφορολόγητο χάνεται και επιβάλλεται αυτοτελής φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις διαδοχικές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, όπως από παιδί σε γονέα και στη συνέχεια σε αδελφό. Αν διαπιστωθεί ότι ο τελικός σκοπός ήταν η μεταβίβαση μεταξύ αδελφών (πρόσωπα Β΄ κατηγορίας), ειδικά όταν οι μεταφορές γίνονται εντός εξαμήνου, η Εφορία μπορεί να επιβάλει φόρο 20% από το πρώτο ευρώ. Παράλληλα, στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς, η φορολόγηση εξαρτάται από το ποιος συνδικαιούχος χρησιμοποίησε πραγματικά τα χρήματα. Τέλος, οι δωρεές προς συγγενείς Β΄ κατηγορίας φορολογούνται με 20% από το πρώτο ευρώ, ενώ για την Γ΄ κατηγορία και τρίτα πρόσωπα ο συντελεστής φτάνει το 40%. Σε κάθε περίπτωση, το μέσο μεταφοράς παραμένει ουδέτερο, αλλά η συγγενική σχέση, η τραπεζική διαδρομή και η επίσημη δήλωση καθορίζουν αν η επιβάρυνση θα είναι μηδενική ή θα φτάσει έως και το 40%.
