Με ωμές απειλές και εργαλείο το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο, η Άγκυρα στήνει σκηνικό κρίσης γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ. Το προσωπείο του «καλού γείτονα» έπεσε για άλλη μια φορά, αποκαλύπτοντας τις πραγματικές, αναθεωρητικές διαθέσεις της Άγκυρας, την ώρα μάλιστα που έπεσαν οι υπογραφές για τη συμφωνία των περίπου 3 δισ. ευρώ για την «Ασπίδα του Αχιλλέα», ένα πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας, σχεδιασμένο να αντιμετωπίζει ένα ευρύ φάσμα απειλών, από βαλλιστικούς πυραύλους και αεροσκάφη έως εχθρικά drones.
Το βαθύ κράτος της Τουρκίας διαμηνύει ότι παρακολουθεί τις εξελίξεις γύρω από το στρατηγικής σημασίας υποθαλάσσιο καλώδιο GSI (Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ) και πλέον περνάει σε φάση ανοιχτού εκβιασμού απέναντι σε Αθήνα και Λευκωσία. Με μια ρητορική που θυμίζει μαφιόζικες πρακτικές προστασίας, η τουρκική διπλωματία διαμηνύει κυνικά πως όποιος θέλει να περάσει καλώδιο από την Ανατολική Μεσόγειο, πρέπει πρώτα να πάρει την «άδειά» της.
Η απειλή για θερμό επεισόδιο
Η Άγκυρα ισχυρίζεται προκλητικά πως δεν έχει στόχο να παρεμποδίσει κανένα έργο και ότι υπάρχει «πρόθεση συνεργασίας» αρκεί να γίνεται με τους δικούς της όρους. Όταν όμως η συζήτηση έρχεται στα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου, το αφήγημα αλλάζει και η απειλή γίνεται ευθεία.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, όπως διαμηνύουν χαρακτηριστικά οι Τούρκοι, βάζοντας στο τραπέζι ακόμα και το σενάριο της στρατιωτικής κλιμάκωσης: «αν ο στόχος είναι να δημιουργηθούν τετελεσμένα μέσω συγκεκριμένου έργου, η τουρκική πλευρά θα κινηθεί προς την κατεύθυνση της προστασίας των δικαιωμάτων της στην Ανατολική Μεσόγειο». Πρόκειται για μια ξεκάθαρη δήλωση αμφισβήτησης, που βαφτίζει τα νόμιμα δικαιώματα του Ελληνισμού ως «τετελεσμένα» που δήθεν απειλούν τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Η παγίδα του Blue Raman και οι απαιτήσεις της Τουρκίας
Για να δικαιολογήσουν τον εκβιασμό τους, οι Τούρκοι αξιωματούχοι ανασύρουν σκόπιμα τον άσο του υποθαλάσσιου καλωδίου οπτικών ινών Blue Raman. Η Άγκυρα «πουλάει» το συγκεκριμένο έργο ως το απόλυτο success story συνεργασίας, ακριβώς επειδή διέσχισε περιοχές του παράνομου και ανυπόστατου «τουρκολιβυκού μνημονίου» χωρίς να υπάρξει ένταση.
Γιατί όμως δεν υπήρξε «εμπλοκή» εκεί; Η Τουρκία κομπάζει πως σε εκείνη την περίπτωση υπήρξε «συντονισμός». Σύμφωνα με το τουρκικό αφήγημα, είχαν ενημερωθεί όλες οι πλευρές και είχαν εκδοθεί οι σχετικές άδειες από τις χώρες της περιοχής. Ο στόχος της Τουρκίας είναι προφανής. Θέλει να επιβάλει το Blue Raman ως νομικό και διπλωματικό προηγούμενο για το GSI. Απαιτεί δηλαδή από την Ελλάδα και την Κύπρο να αποδεχθούν ότι το διεθνές καλώδιο περνάει μέσα από «αμφισβητούμενη» θαλάσσια περιοχή (η οποία φυσικά ανήκει στην ελληνική και κυπριακή ΑΟΖ) και να ζητήσουν την έγκριση του Ερντογάν.
Στην Τουρκία δηλώνουν κυνικά πως αν δεν έχει προηγηθεί συντονισμός (δηλαδή αποδοχή της τουρκικής επικυριαρχίας) στο ζήτημα του GSI, η πιθανότητα «εμπλοκής» είναι προ των πυλών.
Σημειώνεται ότι ο κύκλος της έντασης τροφοδοτείται από μια σειρά στοχευμένων κινήσεων. Αρχικά, η Τουρκία προχώρησε στην ανακήρυξη δικών της θαλάσσιων πάρκων γύρω από το Καστελλόριζο και στο Βόρειο Αιγαίο, κάνοντας χρήση προεδρικών διαταγμάτων. Τη σκυτάλη πήρε άμεσα το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο έσπευσε να αμφισβητήσει ανοιχτά την ελληνική κυριαρχία σε νησιά και βραχονησίδες. Αφορμή για αυτή τη νέα ρητορική επίθεση αποτέλεσαν το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό και το αντίστοιχο Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).
Το κλίμα δυναμιτίστηκε περαιτέρω, με το τουρκικό υπουργείο Άμυνας να βγαίνει μπροστά και να βάζει ευθέως στο στόχαστρο την αμυντική θωράκιση των ελληνικών νησιών. Σε εξαιρετικά υψηλούς τόνους, η γειτονική χώρα κάλεσε την Αθήνα να σταματήσει άμεσα κάθε ενέργεια. Σύμφωνα με τους ισχυρισμούς του τουρκικού Πενταγώνου, η αμυντική παρουσία της Ελλάδας συνιστά κατάφωρη παραβίαση των διεθνών συνθηκών. Μάλιστα, η Άγκυρα δεν έμεινε μόνο στις διαπιστώσεις, αλλά απαίτησε με αυστηρό ύφος να εγκαταλειφθεί αυτή η «παράνομη πρακτική», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε, επαναφέροντας έτσι στο τραπέζι μια από τις πιο πάγιες και επικίνδυνες διεκδικήσεις της.
