Πρέπει να λέγονται «φούρνοι» και «αρτοποιεία» οι χώροι που πουλάνε ψωμί από κατεψυγμένη ζύμη, που απλώς την ξεπαγώνουν σε φουρνάκια; Ή θα πρέπει ο όρος να χρησιμοποιείται αποκλειστικά από τους παραδοσιακούς φούρνους, που αναλαμβάνουν όλη την παραγωγική διαδικασία από την αρχή ως το τέλος;
Αντίστοιχα, το επάγγελμα του φούρναρη και του αρτοποιού, αναφέρεται σε όσους αναλαμβάνουν το σύνολο της παρασκευής του ψωμιού, από την προμήθεια των πρώτων υλών, τις συνταγές, το ζύμωμα ως το ψήσιμο. Μπορείς να λέγεσαι φούρναρης ή φουρνάρισσα, όταν απλώς ζεσταίνεις και πουλάς κατεψυγμένα αρτοσκευάσματα;
Η υπόθεση έχει ψωμί
Για τους χιλιάδες παραδοσιακούς αρτοποιούς στην Ελλάδα, που βλέπουν τις «ζεστές γωνιές» στα σουπερμάρκετ, τα πρατήρια και τα franchise να τους παίρνουν κυριολεκτικά το ψωμί από το χέρι, οι παραπάνω ερωτήσεις δεν είναι φιλολογικές αλλά ζήτημα επιβίωσης.
Αντίστοιχα, για τις αλυσίδες που σερβίρουν μεταξύ άλλων και ψωμί, το αν θα λέγονται φούρνοι-αρτοποιεία είναι κάτι παραπάνω από θέμα ταμπέλας. Η διαμάχη εκφράζεται και μέσα από επαγγελματικούς φορείς. Η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος υπερασπίζεται τους παραδοσιακούς φούρνους της γειτονιάς και η Ένωση Επιχειρήσεων Αρτοποιίας-Ζαχαροπλαστικής εκπροσωπεί και μεγαλύτερα καταστήματα από τον χώρο της καφεστίασης.
Επίκαιρη ερώτηση για τους φούρνους
Οι μάχες του ψωμιού έχουν φτάσει και στο κοινοβούλιο. Η πιο πρόσφατη παρέμβαση έγινε από τον βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Γιώργο Νικητιάδη, υπεύθυνο του Κοινοβουλευτικού Τομέα Εργασίας (ΚΤΕ) Ανάπτυξης.
Με επίκαιρη ερώτηση προς τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο, ο κ. Νικητιάδης ζήτησε να αλλάξει το νομοθετικό πλαίσιο που επιτρέπει σε εγκαταστάσεις «bake off» (περάτωσης ψήσης), να ονομάζονται φούρνοι. Υποστηρίζει ότι το υφιστάμενο καθεστώς λειτουργεί παραπλανητικά για τους καταναλωτές, δημιουργεί σύγχυση στην αγορά και πλήττει τον παραδοσιακό κλάδο της αρτοποιίας.
Όπως επισημαίνει, ενώ με τον νόμο 3526/2007 είχε αποσαφηνιστεί ότι οι όροι «αρτοποιείο», «αρτοποιός» και «φούρνος» μπορούν να χρησιμοποιούνται μόνο από επιχειρήσεις που επιμελούνται το σύνολο της παραγωγικής διαδικασίας του ψωμιού, αυτό άλλαξε με τροποποίηση, που περιλαμβάνει στον νόμο 4336/2015 (τρίτο μνημόνιο).
Άνισος ανταγωνισμός
Σύμφωνα με τον βουλευτή, η αλλαγή αυτή δημιούργησε συνθήκες άνισου ανταγωνισμού, καθώς τα παραδοσιακά αρτοποιεία επωμίζονται αυξημένο λειτουργικό κόστος, απαιτήσεις σε προσωπικό και υποδομές, σε αντίθεση με τα σημεία έψησης που περιορίζονται στο τελικό στάδιο της παραγωγής. Παράλληλα, τονίζεται ότι οι καταναλωτές στην Ελλάδα ταυτίζουν τον «φούρνο» με την πλήρη και επιτόπια παρασκευή του ψωμιού, γεγονός που – όπως έχει επισημάνει και το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ) – δεν διασφαλίζεται επαρκώς από το ισχύον καθεστώς ως προς την ορθή ενημέρωση για την προέλευση και τα ποιοτικά χαρακτηριστικά των προϊόντων.
Ο κ. Νικητιάδης υπενθυμίζει ότι το θέμα έχει τεθεί επανειλημμένα από την Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος, ενώ σημειώνει ότι τα τελευταία χρόνια έχουν κλείσει περίπου 900 φούρνοι πανελλαδικά.
Τι απαντά η κυβέρνηση
Η απάντηση για το ψωμί ήρθε την Πέμπτη 26/2 μέσω του υφυπουργού Ανάπτυξης Λάζαρου Τσαβδαρίδη. Ο υφυπουργός διαβεβαίωσε ότι «η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αποδεικνύει καθημερινά τη δέσμευσή της για ένα σύγχρονο και δίκαιο πλαίσιο προστασίας της αγοράς» και νοιάζεται για τους μικρομεσαίους Έλληνες αρτοποιούς. Στο δια ταύτα υπερασπίστηκε τη μνημονιακή ρύθμιση που ψηφίστηκε επί ΣΥΡΙΖΑ και επιτρέπει στα bake off να ονομάζονται φούρνοι.
Είπε ότι η ρύθμιση έγινε στο πλαίσιο της εργαλειοθήκης του ΟΟΣΑ, με στόχο την ενίσχυση του ανταγωνισμού και τη σύγκλιση των τιμών ψωμιού με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Συμπλήρωσε ότι όταν καταργήθηκαν οι περιοριστικές ρυθμίσεις (δηλαδή βαφτίστηκαν «φούρνοι» όσοι πουλάνε κατεψυγμένα), μειώθηκε πράγματι η απόκλιση στις τιμές και ενισχύθηκε η αγοραστική δύναμη του καταναλωτή.
Έδωσε έμφαση στους κανόνες Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών (ΔΙΕΠΠΥ) και ειδικά στο άρθρο 26, που επιβάλλει σαφείς και υποχρεωτικές ενδείξεις όπως: «κατεψυγμένο», «μερικώς ψημένο», «διατηρημένο από κατεψυγμένη ζύμη» κ.ά., αποτρέποντας κάθε ενδεχόμενο παραπλάνησης.
Κατέληξε ότι το υπουργείο Ανάπτυξης, υπό τον υπουργό Τάκη Θεοδωρικάκο, βρίσκεται σε διαρκή διάλογο με τους επαγγελματίες του κλάδου, αξιολογεί συστηματικά την αποτελεσματικότητα του πλαισίου και είναι έτοιμο να προχωρήσει σε βελτιωτικές παρεμβάσεις, όπου τεκμηριωμένα απαιτείται, με σταθερό γνώμονα την εύρυθμη λειτουργία της αγοράς και την ουσιαστική προστασία του Έλληνα καταναλωτή».
Με άλλα λόγια, αν οι καταναλωτές δεν βρίσκουν φρέσκο ψωμί, ας φάνε κατεψυγμένο, αρκεί να το ξέρουν.
