Μια νέα, εκτενής επιστημονική μελέτη φέρνει στο φως ανησυχητικά στοιχεία για τη σχέση μεταξύ της πρόωρης χρήσης των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των σχολικών επιδόσεων. Σύμφωνα με την έρευνα που δημοσιεύει η Guardian, οι μαθητές που ανοίγουν λογαριασμούς στα social media κατά την έναρξη της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σε ηλικία 11 έως 12 ετών, παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερες επιδόσεις σε βασικά μαθήματα σε σύγκριση με εκείνους που καθυστερούν την είσοδό τους στον ψηφιακό κόσμο. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν ότι η διαρκής ανάγκη των παιδιών να ελέγχουν τις συσκευές τους για νέες ειδοποιήσεις αποτελεί τον κύριο παράγοντα διάσπασης της προσοχής τους.
Η μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Human Behaviour, πραγματοποιήθηκε από ερευνητές του Πανεπιστημίου Milano-Bicocca στην Ιταλία. Η επιστημονική ομάδα ανέλυσε δεδομένα από έρευνες σε περισσότερους από 5.000 Ιταλούς μαθητές, μελετώντας παράλληλα τις επιδόσεις τους σε τυποποιημένες εθνικές εξετάσεις στα Μαθηματικά, τα Ιταλικά και τα Αγγλικά.
Τα αποτελέσματα έδειξαν μια ξεκάθαρη απόκλιση. Στην ηλικία των 13-14 ετών, οι μαθητές που είχαν δημιουργήσει τον πρώτο τους προσωπικό λογαριασμό στα social media σε ηλικία 11 ή 12 ετών σημείωσαν χειρότερες βαθμολογίες στα Μαθηματικά και τη Γλώσσα σε σύγκριση με τους συμμαθητές τους που περίμεναν τουλάχιστον μέχρι τα 14. Στην ηλικία των 15-16 ετών, το χάσμα στις επιδόσεις παρέμεινε σταθερό για το μάθημα της Γλώσσας, ενώ διευρύνθηκε ακόμη περισσότερο στα Μαθηματικά. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτή η διαφορά ισοδυναμεί με την απώλεια περίπου έξι μηνών σχολικής μάθησης, πράγμα που σημαίνει ότι το γνωστικό όφελος για τα παιδιά που καθυστέρησαν να εισέλθουν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήταν σχεδόν το μισό από αυτό που θα επιτυγχανόταν μέσω εντατικών ιδιαίτερων μαθημάτων.
Παράλληλα, παρατηρήθηκε μια ενδιαφέρουσα εξαίρεση στο μάθημα των Αγγλικών, καθώς η αρνητική επίδραση που ήταν εμφανής στα Μαθηματικά και τη μητρική γλώσσα (Ιταλικά) δεν επηρέασε τις επιδόσεις στην ξένη γλώσσα. Οι ερευνητές εικάζουν ότι η κυριαρχία της αγγλικής γλώσσας στο περιεχόμενο των social media προσέφερε στους νεαρούς χρήστες μια μορφή άτυπης έκθεσης και πρακτικής εξάσκησης, αντισταθμίζοντας τις αρνητικές συνέπειες της διάσπασης προσοχής.
Η μελέτη συνυπολόγισε μια σειρά από εξωτερικούς παράγοντες, όπως τις προηγούμενες ακαδημαϊκές επιδόσεις, τη δομή της οικογένειας και το μορφωτικό επίπεδο των γονέων, ενισχύοντας την εκτίμηση ότι η ίδια η χρήση των social media παίζει καθοριστικό ρόλο. Ο κύριος δείκτης πρόβλεψης για τη μείωση της βαθμολογίας ήταν η συχνότητα με την οποία τα παιδιά έλεγχαν το τηλέφωνό τους κατά τη διάρκεια της ημέρας και της νύχτας.
Ο Δρ. Μάρκο Γκούι εξήγησε ότι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς είναι η διαρκής κατάσταση εγρήγορσης στην οποία βρίσκονται οι ανήλικοι λόγω της χρήσης των social media στο smartphone, καθώς η συνεχής ανάγκη να ελέγχουν τα μηνύματά τους τους αποσπά από οτιδήποτε κάνουν στον φυσικό κόσμο, καθιστώντας τους λιγότερο παρόντες στο περιβάλλον της οικογένειας και της μελέτης. Καθώς οι κυβερνήσεις παγκοσμίως εξετάζουν αυστηρότερα μέτρα, όπως περιορισμούς ηλικίας ή καθολικές απαγορεύσεις, η συγκεκριμένη έρευνα αναδεικνύει ότι η διαχείριση της προσοχής και η γονική καθοδήγηση παραμένουν τα πιο κρίσιμα εργαλεία για την προστασία της σχολικής πορείας των παιδιών στην ψηφιακή εποχή.
