Πολλοί έχουν νιώσει το ίδιο μετά από μια απαιτητική προπόνηση: την ώρα της άσκησης όλα φαίνονται φυσιολογικά, όμως την επόμενη ή ακόμη και τη μεθεπόμενη ημέρα οι μύες πονάνε τόσο έντονα, ώστε ακόμη και το ανέβασμα ή κατέβασμα μιας σκάλας να γίνεται δύσκολη υπόθεση. Ο πόνος αυτός δεν εμφανίζεται συνήθως αμέσως μετά την άσκηση, αλλά κάνει την εμφάνισή του σταδιακά και φτάνει στο αποκορύφωμά του περίπου 24 έως 72 ώρες αργότερα.

Το φαινόμενο είναι γνωστό ως καθυστερημένης έναρξης μυϊκό άλγος, ή DOMS (Delayed Onset Muscle Soreness), και συνδέεται κυρίως με την καταπόνηση των μυών από ασκήσεις στις οποίες δεν έχουν συνηθίσει.

Σε αντίθεση με όσα πιστεύουν πολλοί, το γαλακτικό οξύ δεν είναι η αιτία του πόνου που εμφανίζεται μία ή δύο ημέρες μετά την προπόνηση. Το γαλακτικό που παράγεται κατά τη διάρκεια έντονης άσκησης απομακρύνεται από τους μυς μέσα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Ο DOMS σχετίζεται περισσότερο με μικροσκοπικές βλάβες στις μυϊκές ίνες, οι οποίες προκαλούνται ιδιαίτερα από τις έκκεντρες συσπάσεις, δηλαδή όταν ένας μυς επιμηκύνεται ενώ ταυτόχρονα παράγει δύναμη.

Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι το κατέβασμα ενός βάρους κατά την εκτέλεση ασκήσεων με αντιστάσεις, το τρέξιμο σε κατηφόρα ή τα βαθιά καθίσματα. Όταν ο οργανισμός αντιληφθεί αυτές τις μικροσκοπικές μυϊκές βλάβες, ενεργοποιεί μια φυσιολογική φλεγμονώδη και ανοσολογική αντίδραση. Στην περιοχή συγκεντρώνονται κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος και απελευθερώνονται ουσίες που αυξάνουν την ευαισθησία των υποδοχέων του πόνου.

Αυτός είναι και ο λόγος που ο πόνος δεν εμφανίζεται αμέσως μετά το τέλος της προπόνησης. Η αντίδραση του οργανισμού εξελίσσεται σταδιακά, ενώ η φλεγμονή και το οίδημα αυξάνονται τις επόμενες ώρες, με αποτέλεσμα η ενόχληση να γίνεται πιο έντονη μία έως τρεις ημέρες μετά την άσκηση.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, ο DOMS αποτελεί φυσιολογικό μέρος της προσαρμογής του οργανισμού στην προπόνηση. Οι μύες επιδιορθώνουν τις ίνες που έχουν καταπονηθεί και σταδιακά προσαρμόζονται, ώστε να ανταποκρίνονται καλύτερα σε παρόμοια επιβάρυνση στο μέλλον. Αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους η ίδια άσκηση προκαλεί συνήθως μικρότερη ενόχληση όταν επαναλαμβάνεται συστηματικά.

Το έντονο μυϊκό πιάσιμο εμφανίζεται συχνότερα όταν κάποιος επιστρέφει στη γυμναστική ύστερα από μεγάλο διάλειμμα, δοκιμάζει μια καινούργια άσκηση ή αυξάνει απότομα τα βάρη, την ένταση ή τη διάρκεια της προπόνησής του. Συνήθως η ενόχληση υποχωρεί σταδιακά μέσα σε περίπου τρεις έως επτά ημέρες.

Για την αποκατάσταση μπορούν να βοηθήσουν η ήπια κίνηση, ο επαρκής ύπνος, η σωστή ενυδάτωση και η επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης. Δεν είναι απαραίτητο να παραμείνει κάποιος εντελώς ακίνητος, καθώς η ήπια δραστηριότητα μπορεί να συμβάλει στη γενικότερη αίσθηση ανακούφισης.

Ωστόσο, όταν ο πόνος είναι ασυνήθιστα έντονος ή επιμένει, ιδιαίτερα εάν συνοδεύεται από σημαντικό πρήξιμο, έντονη αδυναμία ή άλλα ανησυχητικά συμπτώματα, χρειάζεται αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας. Δεν πρέπει κάθε μυϊκός πόνος μετά την άσκηση να θεωρείται αυτόματα DOMS.

Το μυϊκό πιάσιμο της επόμενης ημέρας, λοιπόν, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι η προπόνηση «κατέστρεψε» τους μυς. Στις περισσότερες περιπτώσεις αποτελεί ένδειξη ότι το σώμα προσαρμόζεται σε μια επιβάρυνση που ήταν μεγαλύτερη ή διαφορετική από αυτή που είχε συνηθίσει. Η σωστή προπόνηση, η σταδιακή αύξηση της έντασης και ο επαρκής χρόνος αποκατάστασης είναι τα βασικά στοιχεία ώστε αυτή η διαδικασία να οδηγεί σε μεγαλύτερη δύναμη και καλύτερη φυσική κατάσταση.