Ένα σημαντικό βήμα προς την πρόληψη του Αλτσχάιμερ πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα επιχειρούν Βρετανοί και διεθνείς ερευνητές, ξεκινώντας μια πολυετή κλινική δοκιμή σε ανθρώπους που δεν αντιμετωπίζουν προβλήματα μνήμης, αλλά θεωρούνται αυξημένου κινδύνου.
Στη μελέτη αναμένεται να συμμετάσχουν περίπου 1.600 άτομα ηλικίας 55 έως 80 ετών. Η επιλογή τους θα γίνεται με τη βοήθεια αιματολογικής εξέτασης που θα αναζητά τον βιοδείκτη p-tau217, ο οποίος συνδέεται με την πιθανότητα μελλοντικής γνωστικής έκπτωσης και Αλτσχάιμερ. Παράλληλα, οι υποψήφιοι θα υποβάλλονται σε τεστ μνήμης, ώστε να επιβεβαιώνεται ότι δεν έχουν σημαντικά γνωστικά προβλήματα.
Το φάρμακο που θα δοκιμαστεί έχει ήδη δώσει ενθαρρυντικά πρώτα στοιχεία σε ασθενείς που πάσχουν από Αλτσχάιμερ. Προκαταρκτικές ενδείξεις έδειξαν ότι μπορεί να συμβάλει στην απομάκρυνση των τοξικών πλακών αμυλοειδούς από τον εγκέφαλο μετά από τρεις μηνιαίες χορηγήσεις.
Το μεγάλο ερώτημα που καλούνται τώρα να απαντήσουν οι επιστήμονες είναι εάν η θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει πριν από την εμφάνιση των συμπτωμάτων, καθυστερώντας ή ακόμη και αποτρέποντας την εκδήλωση της νόσου.
Οι συμμετέχοντες θα χωριστούν τυχαία σε δύο ομάδες. Η μία θα λάβει το πειραματικό φάρμακο και η άλλη εικονικό φάρμακο, ενώ η πορεία τους θα παρακολουθείται για τέσσερα έως έξι χρόνια.
Ο καθηγητής Ψυχιατρικής Ramin Nilforooshan, επικεφαλής ερευνητής της δοκιμής, εξηγεί ότι η έρευνα επιχειρεί να αλλάξει τη μέχρι σήμερα προσέγγιση: αντί οι γιατροί να περιμένουν να εμφανιστούν τα προβλήματα μνήμης, εξετάζεται πλέον εάν είναι δυνατό να παρέμβουν χρόνια νωρίτερα.
Η ιδέα έχει ήδη περιγραφεί από ειδικούς ως ένα είδος «στατινών για τον εγκέφαλο», δηλαδή προληπτική θεραπεία για ανθρώπους που εμφανίζουν αυξημένο κίνδυνο. Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποιούν ότι πρόκειται ακόμη για πειραματική θεραπεία και η αποτελεσματικότητά της πρέπει να αποδειχθεί μέσα από την κλινική δοκιμή.
Η σημασία της έρευνας γίνεται ακόμη μεγαλύτερη καθώς η άνοια επηρεάζει περίπου ένα εκατομμύριο ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο, αριθμός που εκτιμάται ότι θα φτάσει τα 1,4 εκατομμύρια έως το 2040.
Παράλληλα με την επιστημονική προσπάθεια, η καθημερινότητα των οικογενειών που φροντίζουν ανθρώπους με άνοια παραμένει ιδιαίτερα δύσκολη. Συγγενείς στη Βρετανία περιγράφουν περιστατικά σύγχυσης και αποπροσανατολισμού κατά τη νοσηλεία, ελλείψεις προσωπικού, προβλήματα στη φροντίδα και περιπτώσεις όπου οι οικογένειες αναγκάζονταν να βρίσκονται καθημερινά στο νοσοκομείο για να διασφαλίσουν ότι οι δικοί τους άνθρωποι έτρωγαν, έπιναν και λάμβαναν σωστά τα φάρμακά τους.
Έτσι, η νέα έρευνα δεν αφορά μόνο ένα ακόμη φάρμακο. Αν αποδειχθεί αποτελεσματική, θα μπορούσε να ανοίξει τον δρόμο για μια εντελώς διαφορετική αντιμετώπιση του Αλτσχάιμερ: την πρόληψη πριν από την απώλεια της μνήμης και της καθημερινής λειτουργικότητας.
