Περισσότεροι από 2 εκατομμύρια ιδιοκτήτες ακινήτων αναμένεται να δουν φέτος σημαντικές ελαφρύνσεις στον ΕΝΦΙΑ για το 2026, ενώ χιλιάδες φορολογούμενοι θα απαλλαγούν πλήρως από την καταβολή του φόρου. Τα νέα εκκαθαριστικά αναμένεται να εμφανιστούν στην πλατφόρμα TAXISnet μέσα στα επόμενα 24ωρα, με τις μειώσεις να φτάνουν ακόμη και το 75%, ανάλογα με το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση και τον τόπο κατοικίας.
Οι αλλαγές που προωθήθηκαν από το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών διαμορφώνουν πέντε βασικές κατηγορίες εκπτώσεων και απαλλαγών, οι οποίες στοχεύουν κυρίως σε νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα, κατοίκους μικρών οικισμών, πολύτεκνες οικογένειες, ιδιοκτήτες ασφαλισμένων κατοικιών και κατοίκους μικρών ακριτικών νησιών. Σε αρκετές περιπτώσεις μάλιστα τα κριτήρια μπορούν να συνδυαστούν, οδηγώντας σε ακόμη μεγαλύτερη φορολογική ελάφρυνση.
Μία από τις σημαντικότερες ρυθμίσεις αφορά τους μόνιμους κατοίκους μικρών οικισμών. Οι ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε περιοχές με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους θα έχουν έκπτωση 50% στον ΕΝΦΙΑ. Το όριο αυξάνεται στους 1.700 κατοίκους για οικισμούς που βρίσκονται σε ακριτικές περιοχές, όπως ο Έβρος, η Δυτική Μακεδονία, η Κεντρική Μακεδονία, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και η Ήπειρος. Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά κατοικίες που έχουν δηλωθεί ως κύριες στις φορολογικές δηλώσεις του 2024. Από την έκπτωση εξαιρούνται οι οικισμοί της Αττικής, με εξαίρεση τα νησιά της περιφέρειας, καθώς και κατοικίες με φορολογητέα αξία άνω των 400.000 ευρώ. Υπολογίζεται ότι η συγκεκριμένη μείωση θα ωφελήσει πάνω από ένα εκατομμύριο φορολογούμενους σε περίπου 13.500 οικισμούς.
Σημαντική μείωση προβλέπεται και για ιδιοκτήτες με χαμηλά εισοδήματα. Σε αυτές τις περιπτώσεις ο συνολικός ΕΝΦΙΑ μειώνεται κατά 50%, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια. Τα ετήσια εισοδήματα δεν θα πρέπει να ξεπερνούν τις 9.000 ευρώ για άγαμους, τις 10.000 ευρώ για έγγαμους χωρίς παιδιά, τις 11.000 ευρώ για οικογένειες με ένα παιδί και τις 12.000 ευρώ για οικογένειες με δύο παιδιά. Παράλληλα, η συνολική επιφάνεια των ακινήτων δεν μπορεί να υπερβαίνει τα 150 τετραγωνικά μέτρα, ενώ η συνολική αξία της ακίνητης περιουσίας δεν πρέπει να ξεπερνά τις 85.000 ευρώ για άγαμο, τις 150.000 ευρώ για έγγαμο με ένα παιδί και τις 200.000 ευρώ για έγγαμο με δύο παιδιά. Περίπου 800.000 ιδιοκτήτες εκτιμάται ότι θα ενταχθούν σε αυτή την κατηγορία.
Σε ορισμένες περιπτώσεις οι εκπτώσεις συνδυάζονται, δημιουργώντας ακόμη μεγαλύτερη ελάφρυνση. Όσοι πληρούν τόσο τα εισοδηματικά κριτήρια όσο και τα γεωγραφικά –δηλαδή κατοικούν σε μικρούς οικισμούς– μπορούν να επωφεληθούν από διπλή μείωση. Συγκεκριμένα, εφαρμόζεται αρχικά έκπτωση 50% λόγω χαμηλού εισοδήματος και στη συνέχεια νέα μείωση 50% στο υπόλοιπο ποσό λόγω κατοικίας σε μικρό οικισμό. Έτσι η συνολική μείωση του φόρου μπορεί να φτάσει έως και το 75%.
Πλήρης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ προβλέπεται για ορισμένες κοινωνικές ομάδες. Δεν θα καταβάλουν καθόλου φόρο οικογένειες που είναι τρίτεκνες ή πολύτεκνες, καθώς και νοικοκυριά στα οποία υπάρχει μέλος με αναπηρία άνω του 80%. Για να ισχύσει η απαλλαγή απαιτείται το οικογενειακό εισόδημα να μην υπερβαίνει τις 12.000 ευρώ, προσαυξημένο κατά 1.000 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος της οικογένειας, ενώ η συνολική επιφάνεια των ακινήτων δεν πρέπει να ξεπερνά τα 150 τετραγωνικά μέτρα. Οι δικαιούχοι αυτής της πλήρους απαλλαγής υπολογίζονται σε περίπου 55.000 νοικοκυριά.
Ειδικό καθεστώς ισχύει και για κατοίκους μικρών ακριτικών νησιών. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων απαλλάσσονται πλήρως από τον ΕΝΦΙΑ εφόσον η κύρια κατοικία τους βρίσκεται σε νησί με πληθυσμό κάτω από 1.200 κατοίκους. Η ρύθμιση αφορά περιοχές όπως η Ικαρία, η Λήμνος, η Σάμος, η Χίος, η Κάλυμνος, η Κάρπαθος, η Ρόδος, η Κως, ο Δήμος Γαύδου καθώς και τα Διαπόντια Νησιά της Κέρκυρας. Οι ιδιοκτήτες που ωφελούνται από το μέτρο υπολογίζονται περίπου σε 3.500.
Μια ακόμη σημαντική έκπτωση αφορά τις ασφαλισμένες κατοικίες έναντι φυσικών καταστροφών. Για το 2026 προβλέπεται μείωση 20% στον ΕΝΦΙΑ για ακίνητα αξίας έως 500.000 ευρώ και 10% για κατοικίες μεγαλύτερης αξίας. Προϋπόθεση είναι το ακίνητο να ήταν ασφαλισμένο κατά το 2025 για σεισμό, πυρκαγιά και πλημμύρα, καλύπτοντας την πλήρη αξία ανακατασκευής. Η δήλωση των ασφαλιστηρίων γίνεται μέσω της πλατφόρμας myPROPERTY της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων και αφορά περισσότερους από 350.000 ιδιοκτήτες.
Την ίδια στιγμή, η κυβέρνηση επιχειρεί να αυξήσει τη διαθεσιμότητα κατοικιών στην αγορά μέσω ενός διαφορετικού μέτρου: την επιβολή διπλού ΕΝΦΙΑ σε ακίνητα που βρίσκονται στην κατοχή τραπεζών και εταιρειών διαχείρισης δανείων. Συγκεκριμένα προβλέπεται προσαύξηση 100% στον κύριο φόρο για κατοικίες που ανήκουν σε τράπεζες, servicers, επενδυτικά funds που αγόρασαν «κόκκινα» δάνεια καθώς και σε συνδεδεμένες εταιρείες. Το μέτρο θα εφαρμοστεί για τα έτη 2026, 2027 και 2028, με στόχο να πιεστούν οι χρηματοπιστωτικοί φορείς να διαθέσουν περισσότερα ακίνητα στην αγορά, σε μια περίοδο όπου το στεγαστικό πρόβλημα εντείνεται. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι η συγκεκριμένη επιβάρυνση ίσως δεν είναι αρκετά ισχυρή ώστε να οδηγήσει σε μαζικές πωλήσεις.
Παρά τις μειώσεις, υπάρχουν και φορολογούμενοι που θα βρεθούν αντιμέτωποι με αυξημένο φόρο. Στους «χαμένους» περιλαμβάνονται όσοι απέκτησαν νέα ακίνητα μέσα στο 2024, πραγματοποίησαν γονικές παροχές, δωρεές ή κληρονομιές, προχώρησαν σε τακτοποίηση αυθαίρετων χώρων ή δήλωσαν μεγαλύτερη επιφάνεια ακινήτων στους δήμους. Σε αυτές τις περιπτώσεις η αύξηση της ακίνητης περιουσίας οδηγεί αυτόματα σε υψηλότερο ΕΝΦΙΑ.
Τα νέα εκκαθαριστικά αναμένεται να αναρτηθούν μέσα στον Μάρτιο, ενώ η εξόφληση του φόρου θα γίνει σε 12 μηνιαίες δόσεις. Η πρώτη δόση αναμένεται να πληρωθεί στο τέλος Μαρτίου, ενώ η τελευταία στις αρχές του 2027.
