Η ΕΕ βιώνει ένα παρατεταμένο «σοκ από την Κίνα», καθώς ένα κύμα κινεζικών ηλεκτρικών οχημάτων (EV) προς την Ευρώπη συνέβαλε στο να φτάσει το Πεκίνο σε ιστορικό εμπορικό πλεόνασμα με την Ένωση.
Η Κίνα πούλησε αγαθά αξίας περίπου 148 δισ. δολαρίων στην ΕΕ το πρώτο τρίμηνο, αλλά εισήγαγε μόλις 65 δισ. δολάρια από την Ένωση, σύμφωνα με ανάλυση των τελωνειακών δεδομένων του 2026 από το Mercator Institute for China Studies (Merics). Το πλεόνασμα για ολόκληρο το 2025 ανήλθε στα 360 δισ. ευρώ.
Το ρεκόρ αυτό οφείλεται εν μέρει στην, φαινομενικά ασταμάτητη, όρεξη των Ευρωπαίων για κινεζικά αυτοκίνητα, συμπεριλαμβανομένης της BYD, η οποία έχει δηλώσει ότι θέλει να γίνει ο μεγαλύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων στον κόσμο.
Σύμφωνα με τον Guardian oι πωλήσεις κινεζικών ηλεκτρικών και υβριδικών αυτοκινήτων σχεδόν διπλασιάστηκαν από 11 δισ. δολάρια στο πρώτο τρίμηνο του 2025 σε 20,6 δισ. για την ίδια περίοδο φέτος. Αυτό αντιστοιχούσε στο ένα τρίτο της αξίας όλων των κινεζικών εξαγωγών EV.
Όταν συμπεριληφθούν το Ηνωμένο Βασίλειο, η Νορβηγία και η Ελβετία, η Ευρώπη αντιστοιχεί στο 42% των κινεζικών πωλήσεων ηλεκτρικών οχημάτων, οι οποίες σημείωσαν άνοδο 50% τον Μάρτιο μετά τον πόλεμο στο Ιράν.
Το Merics, το οποίο επεξεργάστηκε τα στοιχεία μαζί με τον κινεζικό εμπορικό ιστότοπο Soapbox, ανέφερε ότι η κινεζική οικονομία έχει μέχρι στιγμής δείξει ανθεκτικότητα απέναντι στον πόλεμο στο Ιράν, με τα «μεγαλύτερα τριμηνιαία ποσοστά ανάπτυξης … από το 2022».
Το κινέζικο εμπόριο δεν επηρεάστηκε από τον πόλεμο
Στοιχεία του Soapbox που δημοσιεύθηκαν την περασμένη εβδομάδα έδειξαν ότι οι εξαγωγές από την ΕΕ προς την Κίνα μειώθηκαν κατά 16,2% τον Φεβρουάριο, με αξιοσημείωτη πτώση στις αποστολές χοιρινού κρέατος.
Παρότι η Κίνα εισάγει μεγάλο μέρος του πετρελαίου της από τον Κόλπο – όπου η κυκλοφορία μέσω του κρίσιμου Στενού του Ορμούζ έχει σχεδόν σταματήσει – έχει επηρεαστεί λιγότερο από άλλες ασιατικές χώρες και έχει τη δυνατότητα να αξιοποιήσει σημαντικά αποθέματα.
«Μέχρι στιγμής, το εμπόριο της Κίνας με τον κόσμο έχει επηρεαστεί ελάχιστα από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή», ανέφερε το Merics.
Τον Φεβρουάριο, η δεξαμενή σκέψης Bruegel ανέφερε ότι η ΕΕ «βιώνει ένα σοβαρό και επιταχυνόμενο “σοκ από την Κίνα”», με το νέο πενταετές σχέδιο του Σι Τζινπίνγκ να μην δείχνει σημάδια αλλαγής στην πολιτική εξαγωγών του Πεκίνου.
Η Ένωση έχει προτείνει μια βιομηχανική στρατηγική «Made in Europe» σε μια προσπάθεια να προστατεύσει «στρατηγικούς τομείς» της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Η Κίνα έχει προειδοποιήσει την ΕΕ ότι θα προχωρήσει σε «αντίμετρα» εάν οι νέοι νόμοι διακρίνουν άδικα τις κινεζικές εξαγωγές προς την Ένωση.
Το υπουργείο εμπορίου της ανέφερε ότι ο νόμος για τη βιομηχανική επιτάχυνση της ΕΕ θα οδηγούσε σε διακρίσεις που «αντιβαίνουν σε βασικές αρχές της οικονομίας της αγοράς, όπως η ελευθερία στις εμπορικές συναλλαγές και ο δίκαιος ανταγωνισμός». Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει επίσης παραπονεθεί ότι ο νόμος διακρίνει τις βρετανικές εξαγωγές αυτοκινήτων.
Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε ότι η προτεινόμενη νομοθεσία συμμορφώνεται με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και ότι η Κίνα επωφελείται από την πρόσβαση σε «μία από τις πιο ανοιχτές αγορές στον κόσμο» και αναμένεται «η αμοιβαιότητα στην διαφάνεια και ανοιχτή πρόσβαση».
Ο αναπληρωτής επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής, Όλοφ Γκιλ, δήλωσε ότι οι πολιτικές προτάσεις «είναι προσεκτικά σχεδιασμένες για την επίτευξη συγκεκριμένων οικονομικών και ευρύτερων στόχων για τους πολίτες μας και τις επιχειρήσεις μας» και ότι η Επιτροπή είναι «πρόθυμη να συνεργαστεί» με την Κίνα για οποιοδήποτε ζήτημα.
Τα τελευταία τρία χρόνια, η ΕΕ έχει εφαρμόσει μια στρατηγική «καλού και κακού αστυνομικού» απέναντι στο Πεκίνο, με τους Ευρωπαίους ηγέτες να προσελκύουν επενδύσεις αλλά ταυτόχρονα να ζητούν επαναπροσδιορισμό ή «απεξάρτηση από ρίσκο» στις εμπορικές σχέσεις.
Τον Φεβρουάριο, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι το τεράστιο εμπορικό χάσμα «δεν είναι υγιές» και ότι θέλει να μειώσει το εμπορικό έλλειμμα που έχει «τετραπλασιαστεί» μέσα σε πέντε χρόνια.
Προσπάθεια περιορισμού των εισαγωγών
Οι Βρυξέλλες έχουν προσπαθήσει να περιορίσουν τις εισαγωγές κινεζικών αυτοκινήτων, επιβάλλοντας δασμούς έως και 35% σε ορισμένες μάρκες το 2024.
Έχουν επίσης εισαγάγει πρωτοβουλίες για να βοηθήσουν τις ευρωπαϊκές εταιρείες να μειώσουν την εξάρτηση από σπάνιες γαίες, όπως οι μόνιμοι μαγνήτες, που χρησιμοποιούνται σε τα πάντα, από συστήματα κλειδώματος παραθύρων αυτοκινήτων μέχρι πόρτες ψυγείων και πλυντηρίων.
Τα νέα τελωνειακά δεδομένα έδειξαν ότι η Κίνα εξακολουθεί να κατέχει το 93% των μόνιμων μαγνητών, με τους όγκους εισαγωγών να αυξάνονται κατά 18% σε ετήσια βάση.
Δεν υπάρχουν ορυχεία σπάνιων γαιών στην Ευρώπη, αλλά υπάρχουν μεγάλες προσδοκίες ότι η LKAB, ένα κρατικό ορυχείο σιδηρομεταλλεύματος στην αρκτική Σουηδία, θα μπορούσε να πλησιάζει στο να καταστήσει την εξόρυξη και την επεξεργασία βιώσιμες.
Ηγέτες της βιομηχανίας έχουν επισημάνει πόσο αναποτελεσματικά μπορούν να είναι τα εμπορικά μέτρα της ΕΕ, με τον επικεφαλής του πρώτου εργοστασίου της Ευρώπης που παράγει υδροξείδιο του λιθίου, βασικό συστατικό για τις μπαταρίες αυτοκινήτων, να προειδοποιεί ότι η ΕΕ μπορεί να καταλήξει να «είναι μια επαρχία της Κίνας» λόγω της εξάρτησής της από τις εισαγωγές της.
