Έναν αστεροειδή-γίγαντα που περιστρέφεται με ταχύτητα ρεκόρ εντόπισαν οι αστρονόμοι χάρη στις πρώτες εικόνες από το ολοκαίνουργιο Παρατηρητήριο Vera C. Rubin στη Χιλή, σηματοδοτώντας ένα εντυπωσιακό «ντεμπούτο» για το νέο αστεροσκοπείο.
Ο αστεροειδής, με την ονομασία 2025 MN45, έχει διάμετρο περίπου 710 μέτρα — μεγαλύτερη από τους περισσότερους ουρανοξύστες στη Γη — και ολοκληρώνει μία πλήρη περιστροφή γύρω από τον άξονά του σε μόλις 113 δευτερόλεπτα. Πρόκειται για ρεκόρ στην κατηγορία αστεροειδών με διάμετρο άνω των 500 μέτρων, σύμφωνα με το LiveScience.
Δυναμικό ξεκίνημα για το Rubin
Η ανακάλυψη παρουσιάζεται σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal Letters και αποτελεί την πρώτη εργασία με αξιολόγηση από ομότιμους επιστήμονες που βασίζεται σε δεδομένα από την κάμερα LSST του Παρατηρητηρίου Rubin — τη μεγαλύτερη ψηφιακή κάμερα στον κόσμο.
Η κάμερα LSST θα σαρώνει επανειλημμένα τον νυχτερινό ουρανό του Νοτίου Ημισφαιρίου για μια δεκαετία, δημιουργώντας μια άνευ προηγουμένου «ταινία time-lapse» του σύμπαντος. Ήδη, μέσα σε μόλις επτά νύχτες δοκιμαστικών παρατηρήσεων, αποκαλύφθηκαν εκατοντάδες άγνωστοι μέχρι σήμερα αστεροειδείς. Η επίσημη έναρξη της δεκαετούς έρευνας LSST αναμένεται τους επόμενους μήνες.
Τι αποκαλύπτει η ασυνήθιστα γρήγορη περιστροφή
Οι αστεροειδείς θεωρούνται απομεινάρια από τα πρώτα στάδια σχηματισμού του Ηλιακού Συστήματος, πριν από περίπου 4,5 δισεκατομμύρια χρόνια. Η μελέτη τους προσφέρει πολύτιμα στοιχεία για τις διεργασίες που οδήγησαν στη δημιουργία πλανητών και δορυφόρων.
Η εξαιρετικά γρήγορη περιστροφή του 2025 MN45 αποτελεί κρίσιμη ένδειξη για τη σύστασή του. Οι περισσότεροι αστεροειδείς είναι πιθανότατα «σωροί ερειπίων», δηλαδή χαλαρά συσσωματώματα μικρότερων πετρωμάτων. Ένα τόσο μεγάλο σώμα, όμως, που περιστρέφεται τόσο γρήγορα, θα διαλυόταν αν δεν διέθετε υψηλή μηχανική αντοχή. Αυτό οδηγεί τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι ο 2025 MN45 είναι ιδιαίτερα συμπαγής.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η ταχεία περιστροφή μπορεί να οφείλεται είτε σε παλαιότερη σύγκρουση με άλλο ουράνιο σώμα είτε στο γεγονός ότι ο αστεροειδής αποτελεί θραύσμα ενός πολύ μεγαλύτερου αντικειμένου που διαλύθηκε στο παρελθόν. Ο 2025 MN45 βρίσκεται στην κύρια ζώνη αστεροειδών μεταξύ Άρη και Δία, όπου σώματα αυτού του μεγέθους χρειάζονται συνήθως τουλάχιστον 2,2 ώρες για μία σταθερή περιστροφή.
1.900 νέα ευρήματα και… συνέχεια
Στο ίδιο σύνολο δεδομένων εντοπίστηκαν ακόμη 16 «υπερταχείς» αστεροειδείς με περιόδους περιστροφής από 13 λεπτά έως 2,2 ώρες, καθώς και δύο «υπερ-υπερταχείς» που περιστρέφονται σε λιγότερο από δύο λεπτά. Οι περισσότεροι βρίσκονται επίσης στην κύρια ζώνη αστεροειδών.
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι περίπου 1.900 νέοι αστεροειδείς που έχουν ήδη καταγραφεί αποτελούν μόνο την αρχή. Το Παρατηρητήριο Rubin αναμένεται τα επόμενα χρόνια να φέρει στο φως έναν τεράστιο αριθμό νέων ουράνιων σωμάτων, αλλάζοντας ριζικά την εικόνα μας για το Ηλιακό Σύστημα.
