Η εικόνα της επιδημίας του Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό φαίνεται να αλλάζει, όχι όμως απαραίτητα προς το ασφαλέστερο. Οι υγειονομικές αρχές αναθεώρησαν σημαντικά προς τα κάτω τον αριθμό των περιστατικών, δημιουργώντας μια πρώτη αίσθηση ανακούφισης, η οποία ωστόσο δεν αντανακλά πλήρως την πραγματικότητα στο πεδίο.
Ενώ αρχικά γινόταν λόγος για πάνω από 1.000 ύποπτα κρούσματα και εκατοντάδες θανάτους, τα επικαιροποιημένα στοιχεία κάνουν πλέον λόγο για περίπου 380 επιβεβαιωμένες μολύνσεις και 60 θανάτους εντός της χώρας. Παράλληλα, κρούσματα έχουν καταγραφεί και στη γειτονική Ουγκάντα, με περιορισμένη αλλά υπαρκτή διασπορά.
Η βασική διαφορά στα νέα δεδομένα είναι η μετάβαση από τις «ύποπτες» στις «επιβεβαιωμένες» περιπτώσεις. Με την ενίσχυση των εργαστηριακών ελέγχων, αποδείχθηκε ότι πολλοί ασθενείς που παρουσίαζαν πυρετό δεν έπασχαν από Έμπολα, αλλά από άλλες ασθένειες, όπως η ελονοσία, η οποία είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην περιοχή.
Παρά τη μείωση των αριθμών, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η επιδημία κάθε άλλο παρά υπό έλεγχο βρίσκεται. Ένα από τα μεγαλύτερα «αγκάθια» παραμένει η ιχνηλάτηση των επαφών. Μόλις το 45% όσων ήρθαν σε επαφή με επιβεβαιωμένα κρούσματα παρακολουθούνται συστηματικά, ποσοστό πολύ χαμηλότερο από το 90% που απαιτείται για την αποτελεσματική αναχαίτιση της νόσου.
Η κατάσταση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο λόγω της αστάθειας που επικρατεί στις ανατολικές επαρχίες του Κονγκό, όπου δρουν ένοπλες ομάδες. Σε αρκετές περιπτώσεις, υγειονομικά συνεργεία έχουν δεχθεί επιθέσεις, ενώ πρόσφατο περιστατικό με ομάδα ταφής που εγκατέλειψε σορό μετά από επίθεση, ενίσχυσε τους φόβους για νέα κρούσματα.
Η δυσπιστία των τοπικών κοινωνιών απέναντι στις αρχές αποτελεί επίσης σημαντικό εμπόδιο. Παραδοσιακές πρακτικές, όπως η επαφή με τις σορούς κατά τις τελετές ταφής, συνεχίζουν να τροφοδοτούν τη μετάδοση του ιού.
Η συγκεκριμένη επιδημία οφείλεται σε ένα πιο σπάνιο στέλεχος του ιού, για το οποίο δεν υπάρχει ακόμη εγκεκριμένο εμβόλιο ή θεραπεία, γεγονός που δυσκολεύει περαιτέρω την αντιμετώπισή της.
Παρά τις δυσκολίες, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι ο κίνδυνος παραμένει υψηλός εντός της χώρας και στην ευρύτερη περιοχή, αλλά χαμηλός σε παγκόσμιο επίπεδο, καθώς ο ιός δεν μεταδίδεται αερογενώς.
Η μάχη με τον Έμπολα συνεχίζεται σε δύσβατες και επικίνδυνες συνθήκες, με τους ειδικούς να τονίζουν ότι η εμπιστοσύνη των τοπικών πληθυσμών και η ενίσχυση των μηχανισμών παρακολούθησης είναι τα «κλειδιά» για να μπει φρένο στην εξάπλωση.
