Σημαντικές αλλαγές για ιδιοκτήτες και ενοικιαστές φέρνουν οι νέες φορολογικές ρυθμίσεις που τίθενται σταδιακά σε εφαρμογή από το φθινόπωρο του 2026 και εντός του 2027. Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκονται τα ενοίκια, οι βραχυχρόνιες μισθώσεις, οι ανακαινίσεις, ο ΕΝΦΙΑ και η φορολογία των εισοδημάτων από ακίνητα.
Αρχικά, από την 1η Οκτωβρίου 2026 η πληρωμή των ενοικίων καθίσταται υποχρεωτική μέσω του τραπεζικού συστήματος. Η καταβολή με μετρητά θα επιφέρει κυρώσεις, καθώς οι ενοικιαστές θα χάνουν την επιστροφή ενός ενοικίου ετησίως και τυχόν στεγαστικές ενισχύσεις, ενώ οι ιδιοκτήτες θα χάνουν την έκπτωση 5% επί του εισοδήματος από ενοίκια, επιβαρυνόμενοι φορολογικά. Παράλληλα, εξετάζεται η παράταση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων κατοικιών για ακόμη έναν χρόνο προκειμένου να συγκρατηθεί το κόστος κατασκευής, καθώς και η παράταση ή ακόμη και οριστική κατάργηση της αναστολής του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις.
Όσον αφορά τις βραχυχρόνιες μισθώσεις τύπου Airbnb, η αναστολή νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής στις περιοχές όπου ήδη ισχύουν περιορισμοί αναμένεται να συνεχιστεί και το 2027, ενώ εξετάζεται η επέκταση του μέτρου και σε άλλες περιοχές με έλλειψη διαθέσιμων κατοικιών. Την ίδια στιγμή, εξετάζεται η επέκταση της τριετούς φοροαπαλλαγής για ιδιοκτήτες που διαθέτουν στην αγορά κλειστά ακίνητα ή μετατρέπουν βραχυχρόνιες μισθώσεις σε μακροχρόνιες. Το μέτρο αφορά κατοικίες έως 120 τ.μ. που παρέμεναν κλειστές για τουλάχιστον τρία χρόνια (με προσαύξηση 20 τ.μ. ανά τέκνο για πολύτεκνους), ενώ η ισχύουσα προθεσμία λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και η ΠΟΜΙΔΑ ζητά τη διεύρυνση των προϋποθέσεων.
Η επανένταξη των κενών κατοικιών στην αγορά αποτελεί κεντρικό άξονα και της ειδικής μελέτης του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, η οποία προτείνει φορολογικά κίνητρα για ανακαινίσεις και μακροχρόνιες μισθώσεις, στοχευμένους περιορισμούς στα Airbnb και ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας. Σύμφωνα με τη μελέτη, η σταδιακή επιστροφή των κενών σπιτιών στην αγορά εντός εξαετίας θα μπορούσε να συμπιέσει τις πραγματικές τιμές των ακινήτων κατά 15,5% έως 24,6%. Επιπλέον, στο τραπέζι βρίσκεται η παράταση του φορολογικού κινήτρου για ανακαινίσεις, το οποίο λήγει στο τέλος του 2026 και προβλέπει έκπτωση φόρου έως 16.000 ευρώ σε βάθος πενταετίας για δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης.
Στο πεδίο της φορολογίας εισοδήματος, από τις δηλώσεις του 2027 τίθεται σε εφαρμογή νέα φορολογική κλίμακα για τα εισοδήματα από ακίνητα. Το όφελος αφορά όσους δηλώνουν ετήσια εισοδήματα από ενοίκια άνω των 12.000 ευρώ, ελαφρύνοντας περισσότερους από 160.000 φορολογούμενοι. Ενδεικτικά, για ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ ο φόρος μειώνεται από 4.600 σε 3.800 ευρώ (όφελος 800 ευρώ), ενώ για εισόδημα 50.000 ευρώ η μείωση φτάνει τα 1.300 ευρώ.
Επιπλέον, από την 1η Ιανουαρίου 2027 θεσπίζεται το Τέλος Τοπικής Ανάπτυξης (ΤΤΑ), το οποίο αντικαθιστά το ΤΑΠ και τον ΦΗΧ. Θα εισπράττεται μέσω των λογαριασμών ρεύματος με συντελεστή που θα ορίζει κάθε δήμος (από 0,3‰ έως 0,7‰), επιβαρύνοντας περισσότερο τα νέα και μεγάλα ακίνητα σε περιοχές με υψηλές αντικειμενικές αξίες και ελαφρύνοντας τα παλαιότερα σε περιοχές χαμηλότερης αξίας.
Τέλος, από το 2027 ο ΕΝΦΙΑ καταργείται πλήρως για κύριες κατοικίες αξίας έως 400.000 ευρώ σε περίπου 12.700 μικρούς οικισμούς, ενώ για τον υπολογισμό του φόρου θα λαμβάνεται πλέον υπόψη η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Παράλληλα, δημιουργείται το Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), όπου οι ιδιοκτήτες θα υποχρεωθούν να δηλώσουν την πραγματική χρήση των ακινήτων τους επιλέγοντας ανάμεσα σε 60 κατηγορίες (ιδιοκατοίκηση, μακροχρόνια/βραχυχρόνια μίσθωση, δωρεάν παραχώρηση κ.ά.), καταχωρίζοντας ταυτόχρονα και τον IBAN στον οποίο εισπράττεται το ενοίκιο.
