Σχεδόν καθημερινά διαγιγνώσκεται ένα παιδί με καρκίνο στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, ωστόσο η πρόοδος της ιατρικής επιστήμης έχει αλλάξει ριζικά τα δεδομένα, καθώς σήμερα περίπου τέσσερα στα πέντε παιδιά καταφέρνουν να ξεπεράσουν τη νόσο. Σε ορισμένες μορφές κακοήθειας, μάλιστα, τα ποσοστά επιβίωσης ξεπερνούν το 90%, αποτέλεσμα της εξέλιξης των διαγνωστικών μεθόδων, των σύγχρονων θεραπειών και της συμμετοχής σε διεθνή ερευνητικά πρωτόκολλα.
Τα στοιχεία αυτά παρουσιάστηκαν από την Ελληνική Εταιρεία Παιδιατρικής Αιματολογίας–Ογκολογίας με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για τον Καρκίνο στο Παιδί και στον Έφηβο, που τιμάται κάθε χρόνο στις 15 Φεβρουαρίου, αναδεικνύοντας τόσο τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί όσο και τις προκλήσεις που εξακολουθούν να υπάρχουν.
Η επιστημονική πρόοδος και τα νέα θεραπευτικά μέσα
Σύμφωνα με την πρόεδρο της Εταιρείας, Σοφία Πολυχρονοπούλου, η σύγχρονη ιατρική βασίζεται σε μια ολοκληρωμένη και επιστημονικά τεκμηριωμένη προσέγγιση που καλύπτει όλα τα στάδια της νόσου. Από τη διάγνωση μέχρι τη θεραπεία, την αποκατάσταση και τη μακροχρόνια παρακολούθηση, η φροντίδα των παιδιών και των εφήβων με καρκίνο έχει βελτιωθεί σημαντικά.
Στις θεραπευτικές επιλογές περιλαμβάνονται πλέον εξειδικευμένες μοριακές γενετικές εξετάσεις, στοχευμένες θεραπείες, ανοσοθεραπεία, καθώς και κυτταρικές θεραπείες με τροποποιημένα CAR-T λεμφοκύτταρα. Παράλληλα εφαρμόζονται τεχνικές ιατρικής ακριβείας, οι οποίες επιτρέπουν την εξατομίκευση της θεραπείας με βάση τα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς. Σημαντικό στοιχείο αποτελεί το γεγονός ότι όλες αυτές οι σύγχρονες θεραπείες πραγματοποιούνται πλέον και στην Ελλάδα.
Ποιότητα ζωής και ολιστική υποστήριξη
Η φροντίδα των παιδιών με καρκίνο δεν περιορίζεται μόνο στην ίαση, αλλά επεκτείνεται και στη διασφάλιση της ποιότητας ζωής τους. Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων περιλαμβάνονται η συστηματική μακροχρόνια παρακολούθηση για πιθανές επιπλοκές, η ανάπτυξη υπηρεσιών ανακουφιστικής φροντίδας και η ψυχοκοινωνική υποστήριξη τόσο των παιδιών όσο και των οικογενειών τους. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται επίσης στις ανάγκες των εφήβων και των νεαρών ενηλίκων, οι οποίοι συχνά αντιμετωπίζουν διαφορετικές προκλήσεις κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
Ανάγκη για εθνικό σχέδιο δράσης
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται η υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου και μακροπρόθεσμου εθνικού σχεδίου αντιμετώπισης του καρκίνου, με ιδιαίτερη μέριμνα για τον παιδιατρικό και εφηβικό πληθυσμό. Κρίσιμη θεωρείται η ενίσχυση των νοσοκομειακών δομών με επαρκές ιατρικό, νοσηλευτικό και επιστημονικό προσωπικό, καθώς και η αναβάθμιση του εξοπλισμού και των υποδομών.
Παράλληλα, τονίζεται η σημασία της εθελοντικής αιμοδοσίας και της δωρεάς μυελού των οστών, καθώς αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη θεραπεία πολλών μορφών παιδικού καρκίνου. Εξίσου σημαντική θεωρείται και η στήριξη των οργανισμών που βοηθούν τα παιδιά και τις οικογένειές τους κατά τη διάρκεια της θεραπευτικής πορείας.
Η εικόνα του παιδικού καρκίνου διεθνώς
Σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τον Διεθνής Οργανισμός Παιδικού Καρκίνου, περίπου 400.000 παιδιά διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο με καρκίνο. Από αυτά, η μεγάλη πλειονότητα ζει σε χώρες μεσαίου και χαμηλού εισοδήματος, όπου η πρόσβαση σε θεραπεία είναι περιορισμένη ή οικονομικά δυσβάσταχτη. Στις χώρες αυτές επιβιώνει περίπου το 30% των παιδιών, ενώ στις ανεπτυγμένες χώρες τα ποσοστά ξεπερνούν το 80%.
Το μήνυμα της φετινής διεθνούς εκστρατείας επικεντρώνεται στη μετατροπή των προκλήσεων που δημιουργεί η νόσος σε ουσιαστικές αλλαγές. Στόχος είναι να αναδειχθεί η σημασία της ισότιμης πρόσβασης στη θεραπεία για όλα τα παιδιά, επισημαίνοντας την πρόοδο που έχει επιτευχθεί αλλά και τα πεδία όπου απαιτούνται περαιτέρω δράσεις, ώστε κάθε παιδί να έχει ίσες πιθανότητες ίασης ανεξάρτητα από τη χώρα στην οποία ζει.
