Σε συμφωνία για την τύχη των ρωσικής κατασκευής συστημάτων αεράμυνας S-400 που διαθέτει η Τουρκία φέρονται να κατέληξαν ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Βλαντιμίρ Πούτιν, κατά την πρόσφατη συνάντησή τους στο Κιργιστάν, στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης.
Τι αναφέρουν τα τουρκικά μέσα
Σύμφωνα με δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, οι δύο ηγέτες συμφώνησαν τα συστήματα να πωληθούν σε τρίτη χώρα, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει υπάρξει επίσημη επιβεβαίωση της εξέλιξης από την Άγκυρα ή τη Μόσχα. Ως πιθανότερος αγοραστής αναφέρονται τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ωστόσο και αυτή η πληροφορία δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.
Εφόσον η συμφωνία υλοποιηθεί, η απομάκρυνση των S-400 από την Τουρκία θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα και το πολυετές ζήτημα της συμμετοχής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των αμερικανικών μαχητικών F-35. Η Τουρκία αποβλήθηκε από το πρόγραμμα το 2019, μετά την απόφασή της να προμηθευτεί τα ρωσικά συστήματα αεράμυνας, παρά τις έντονες αντιδράσεις των Ηνωμένων Πολιτειών. Στη συνέχεια, κατά την πρώτη θητεία του Ντόναλντ Τραμπ, επιβλήθηκαν στην Τουρκία κυρώσεις βάσει του νόμου CAATSA, οι οποίες παραμένουν σε ισχύ. Παράλληλα, η αμερικανική νομοθεσία για την εθνική άμυνα έχει συνδέσει την παράδοση F-35 στην Άγκυρα με την απομάκρυνση των S-400 από την τουρκική κατοχή.
Είχαν κυκλοφορήσει οι πληροφορίες
Οι πληροφορίες περί ενδεχόμενης πώλησης των S-400 σε τρίτη χώρα είχαν αρχίσει να κυκλοφορούν ήδη μετά τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, στις 7 και 8 Ιουλίου, με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα να εμφανίζονται μεταξύ των πιθανών ενδιαφερόμενων. Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο και μετά τα μηνύματα που έστειλε ο Ντόναλντ Τραμπ προς την τουρκική πλευρά σχετικά με το ενδεχόμενο επιστροφής της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35. Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε στη συνέχεια χαμηλώσει τους τόνους, δηλώνοντας ότι δεν είχε λάβει οριστική απόφαση για την πώληση των μαχητικών στην Τουρκία.
Νέος κύκλος διαπραγματεύσεων
Η απομάκρυνση των S-400, εφόσον τελικά επιβεβαιωθεί και πραγματοποιηθεί, θα μπορούσε επομένως να ανοίξει έναν νέο κύκλο διαπραγματεύσεων μεταξύ Άγκυρας και Ουάσινγκτον. Το βασικό ζητούμενο για την Τουρκία είναι αν η παράδοση των ρωσικών συστημάτων σε τρίτη χώρα θα θεωρηθεί επαρκής από τις Ηνωμένες Πολιτείες ώστε να αρθούν οι κυρώσεις και να ξεπεραστεί το εμπόδιο που έχει μέχρι σήμερα αποκλείσει την τουρκική συμμετοχή στο πρόγραμμα των F-35. Σε κάθε περίπτωση, το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι η επίσημη επιβεβαίωση της φερόμενης συμφωνίας και, κυρίως, η αποκάλυψη του τρόπου με τον οποίο θα διαχειριστούν οι δύο πλευρές τη μεταφορά των S-400.
Το να «συμφωνήθηκε» η δυνατότητα υπερπηδησεως ρητορικού εμποδίου με κάποια παραχώρηση προσωρινή η μονιμότερη, πιθανότατα με διατηρηση του ιδίου Τουρκορωσσικού προσωπικού και διατήρηση ετοιμότητος συνδεδεμένης με την Τουρκική «Άμυνα» και κυρίως επεκτατική Επιθετικότητα με η χωρίς συμφωνημένη άδεια χρήσεως από την Τουρκία αν και όποτε θελήσει, η οποία δεν θα έχει καμμία σημασία εάν κρίνει ότι θα χρησιμοποιήσει το σύστημα είτε από εκεί που θα εγκατασταθεί είτα επαναπατρίζοντάς το, δεν αποτελεί εξασφάλιση προσεγγίσεως στον νέο Αεροπορικό και σε υπό Αμερικανική κηδεμονία Αμυντικά συστήματα που το συνοδεύουν.. Εξ άλλου αυτά είναι σημεία τα οποία η Ελληνική Διπλωματία και Υπουργειο Εθνικής Αμύνης οφείλουν να αντιμετωπίσουν σταθερά, συστηματικά, θα έπρεπε μάλιστα να το έχουν ήδη ξεκινήσει .