Στη στάση της Άγκυρας απέναντι στα ενεργειακά έργα της Ανατολικής Μεσογείου και ιδιαίτερα στην υποθαλάσσια ηλεκτρική διασύνδεση Great Sea Interconnector (GSI) αναφέρθηκε ο Υπουργός Εξωτερικών της Κυπριακής Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Κόμπος, σε συνέντευξη του στο Fox News Digital.
Όπως σημείωσε ο κ. Κόμπος, «η Τουρκία διατυπώνει απειλές και ενεργεί βάσει αυτών των απειλών εναντίον της Κύπρου, ιδιαίτερα εντός της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης». Αναφερόμενος συγκεκριμένα στο υποθαλάσσιο καλώδιο που σχεδιάζεται να συνδέσει την Ελλάδα, την Κύπρο και στη συνέχεια το Ισραήλ, ο Κύπριος ΥΠΕΞ τόνισε ότι «το κύριο έργο της ηλεκτρικής σύνδεσης μεταξύ Ελλάδας-Κύπρου και στη συνέχεια Κύπρου-Ισραήλ έχει μπλοκαριστεί από την Τουρκία εξαιτίας των παράνομων αξιώσεών της όσον αφορά την οριοθέτηση στην αποκλειστική οικονομική ζώνη».
Το έργο του GSI, προϋπολογισμού περίπου 1,9 δισεκατομμυρίων ευρώ, έχει σχεδιαστεί για τη μεταφορά έως και 1.000 megawatt ηλεκτρικής ενέργειας μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου μήκους άνω των 1.200 χιλιομέτρων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμεύσει 657 εκατομμύρια ευρώ για το τμήμα Κύπρου-Κρήτης, με στόχο να τερματιστεί η ενεργειακή απομόνωση της Κύπρου από το ευρωπαϊκό σύστημα ηλεκτροδότησης και μελλοντικά να συνδεθεί το Ισραήλ πιο άμεσα με την ευρωπαϊκή αγορά. Το έργο αντιμετωπίζει χρηματοδοτικές καθυστερήσεις και γεωπολιτικές εντάσεις που συνδέονται με τις αλληλοκαλυπτόμενες θαλάσσιες αξιώσεις Ελλάδας και Τουρκίας στην περιοχή.
Σχολιάζοντας τις ευρύτερες προκλήσεις, ο κ. Κόμπος επισήμανε ότι «το γεγονός ότι έχουμε κάποιον που αμφισβητεί όλες τις βάσεις και όλους τους κανόνες του διεθνούς δικαίου δεν μπορεί να αποτελεί την απάντηση στο πώς σχεδιάζουμε το μέλλον του λαού μας».
Η ομιλία Ερντογάν στον ΟΗΕ και το ιστορικό πλαίσιο του Κυπριακού
Παράλληλα, ο Υπουργός Εξωτερικών τοποθετήθηκε και για την ομιλία που εκφώνησε ο Τούρκος Πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Αναφερόμενος στη στάση της κυπριακής αντιπροσωπείας, ο κ. Κόμπος δήλωσε ότι «αποφασίσαμε να μείνουμε στην αίθουσα και να ακούσουμε την ομιλία του κ. Ερντογάν. Και οι δύο, ταυτόχρονα, σκεφτόμαστε ότι αυτό είναι υποκριτικό και προκλητικό», αναφερόμενος στον ίδιο και στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη.
Εξηγώντας τη θέση της Λευκωσίας, ο κ. Κόμπος ανέφερε ότι οι αναφορές του Τούρκου Προέδρου στον Χάρτη του ΟΗΕ βρίσκονται σε πλήρη αντίθεση με την κατάσταση στην Κύπρο, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «πρόκειται για μια συνεχιζόμενη παραβίαση, μια πράξη επιθετικότητας, εισβολής, κατοχής. Επομένως, είναι ένα πολύ ξεκάθαρο παράδειγμα της απόστασης μεταξύ ρητορικής και πράξεων, λογίων και έργων». Κατά την ομιλία του στις 22 Σεπτεμβρίου, ο κ. Ερντογάν είχε στραφεί κατά του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η ηγεσία της χώρας αρνείται να τερματίσει την κατοχή και κάνοντας λόγο για πρωτοφανή ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα, ισχυρισμούς που το Ισραήλ απορρίπτει επανειλημμένα.
Όσον αφορά τις προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού, το ιστορικό υπόβαθρο υπενθυμίζει ότι η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη από το 1974, μετά το πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από την ελληνική χούντα και την τουρκική στρατιωτική επέμβαση που ακολούθησε. Η διεθνώς αναγνωρισμένη Κυπριακή Δημοκρατία ελέγχει το νότιο τμήμα, ενώ το βόρειο τμήμα διοικείται από την τουρκοκυπριακή ηγεσία με τη στήριξη της Τουρκίας. Οι συνομιλίες για επανένωση στο συμφωνημένο πλαίσιο διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας παραμένουν σε στάσιμο σημείο, ενώ η Τουρκία υποστηρίζει πλέον λύση δύο κρατών. Για το ζήτημα αυτό, ο κ. Κόμπος τόνισε ότι η Κύπρος επιθυμεί την επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο που διακόπηκαν το 2017, υπογραμμίζοντας ότι «χρειάζεται η Τουρκία να δώσει το πράσινο φως στην τουρκοκυπριακή ηγεσία», ενώ πρόσθεσε ότι η επιλογή των δύο κρατών «έρχεται σε πλήρη αντίθεση με όλα όσα αυτός ο ίδιος ο οργανισμός και το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών έχουν αποφασίσει».
Σημειώνεται ότι ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, πραγματοποίησε επαφές στην Κύπρο στις 28-29 Ιουλίου με τους Νίκο Χριστοδουλίδη και Τουφάν Ερχιουρμάν στο πλαίσιο των προσπαθειών αναζωογόνησης της διαδικασίας.
Η ανησυχία για τα F-35
Σε ερώτηση σχετικά με το ενδεχόμενο προμήθειας αμερικανικών μαχητικών αεροσκαφών F-35 από την Τουρκία, ο κ. Κόμπος εξέφρασε την επιφύλαξη της κυπριακής πλευράς, δηλώνοντας ότι «αυτό είναι κάτι που μας ανησυχεί, φυσικά, όπως και άλλες χώρες της περιοχής. Δεν μπορούμε απλά να το αποδεχτούμε αυτό ως μια συνηθισμένη μέρα στο γραφείο. Αυτό είναι κάτι σημαντικό. Διαταράσσει τις περιφερειακές ισορροπίες».
Την ίδια ώρα, ο Υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στη σημαντική αναβάθμιση των διμερών σχέσεων Κύπρου και Ηνωμένων Πολιτειών, επισημαίνοντας ότι το επίπεδο συνεργασίας είναι «πιθανότατα αυτή τη στιγμή στο υψηλότερο επίπεδο που υπήρξαμε ποτέ». Αναφέρθηκε στον θεσμοθετημένο στρατηγικό διάλογο, τη στρατιωτική συνεργασία, τις κοινές ασκήσεις και τις προσπάθειες προσαρμογής των κυπριακών υποδομών για τη φιλοξενία μέσων των ΗΠΑ και εταίρων του ΝΑΤΟ.
Παράλληλα, υπενθυμίζεται η πρόσφατη ανανέωση της εξαίρεσης της Κύπρου από τους εξοπλιστικούς περιορισμούς ITAR για το οικονομικό έτος 2027, καθώς και η επιλεξιμότητα της χώρας για τα αμυντικά προγράμματα FMS και EDA των ΗΠΑ. Ο κ. Κόμπος ολοκλήρωσε τις αναφορές του υπογραμμίζοντας ότι «θέλουμε να διασφαλίσουμε ότι είμαστε ένας ενεργός, χρήσιμος εταίρος στο διεθνές σύστημα», σημειώνοντας ότι η γεωγραφική θέση της Κύπρου και οι στενές διπλωματικές σχέσεις με το Ισραήλ, τα κράτη του Κόλπου, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ ενισχύουν τον περιφερειακό της ρόλο.
ΑΦΟΥ ΟΙ ΓΑΛΛΟΙ ΚΑΙ ΕΓΓΛΕΖΟΙ ΕΣΤΗΛΑΝ ΑΓΗΜΑΤΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΕΛΑΣΗ ΧΩΡΙΣ ΤΙΣ ΣΗΜΑΙΕΣ ΤΟΥΣ.ΤΟ ΠΡΟΣΕΞΑΤΕ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ?