ΣΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΕΥΘΕΙΑ Η ΓΕΩΤΡΗΣΗ ΤΟΥ «BLOCK 2» – ΠΑΡΑΔΙΔΟΥΝ ΤΟΝ ΕΘΝΙΚΟ ΠΛΟΥΤΟ ΣΤΑ ΞΕΝΑ ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΑ – ΤΟ ΙΟΝΙΟ ΣΤΟ ΠΙΑΤΟ ΤΩΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΩΝ ΚΟΛΟΣΣΩΝ

Ως «εθνική επιτυχία» και «ιστορική ενεργειακή ευκαιρία» επιχειρεί να παρουσιάσει η κυβέρνηση την πορεία προς την πρώτη ερευνητική γεώτρηση στο Block 2 του Ιονίου. Πίσω όμως από τα μεγάλα λόγια, τις πανηγυρικές ανακοινώσεις και τις υποσχέσεις για επενδύσεις, κρύβεται μια πολύ πιο σκληρή πραγματικότητα: ο ενεργειακός πλούτος της χώρας παραδίδεται σταδιακά στον έλεγχο ξένων πολυεθνικών και ισχυρών αμερικανικών συμφερόντων.

Η κυβέρνηση εμφανίζεται να πανηγυρίζει επειδή μεγάλες εταιρείες ετοιμάζονται να βάλουν γεωτρύπανα στην ελληνική θάλασσα, λες και πρόκειται για πράξη εθνικής κυριαρχίας. Στην πραγματικότητα, όμως, το ελληνικό Δημόσιο μένει για ακόμη μία φορά στον ρόλο του θεατή, ενώ ο επιχειρησιακός έλεγχος, η τεχνογνωσία, οι αποφάσεις και το μεγαλύτερο οικονομικό όφελος περνούν στα χέρια πολυεθνικών κολοσσών.

Ο φυσικός πλούτος του Ιονίου δεν αποτελεί ιδιοκτησία καμίας κυβέρνησης, κανενός υπουργού και καμίας ξένης εταιρείας. Ανήκει στον ελληνικό λαό. Παρ’ όλα αυτά, η κυβέρνηση προχωρά σε μια πολιτική που δημιουργεί σοβαρά ερωτήματα για το κατά πόσο η Ελλάδα θα έχει πραγματική συμμετοχή στα οφέλη ή θα αρκεστεί σε φόρους, δικαιώματα και ψίχουλα, την ώρα που οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι θα καρπώνονται τη μερίδα του λέοντος.

Πρόκειται για το ίδιο μοντέλο που εφαρμόζεται εδώ και χρόνια: οι ζημιές κοινωνικοποιούνται, τα κέρδη ιδιωτικοποιούνται και οι στρατηγικές υποδομές περνούν στα χέρια ξένων συμφερόντων. Λιμάνια, αεροδρόμια, δίκτυα, ενέργεια και τώρα ο υποθαλάσσιος ορυκτός πλούτος της χώρας εντάσσονται σε έναν σχεδιασμό που περιορίζει την εθνική αυτονομία και μετατρέπει την Ελλάδα σε ενεργειακό οικόπεδο προς εκμετάλλευση.

Η κυβέρνηση δεν εξηγεί με σαφήνεια ποιο θα είναι το πραγματικό ποσοστό του ελληνικού Δημοσίου, ποια θα είναι τα καθαρά έσοδα για τη χώρα, ποιος θα ελέγχει την παραγωγή, ποιος θα καθορίζει τον ρυθμό εξόρυξης και ποιος θα αποφασίζει για τη διάθεση των κοιτασμάτων. Αντί για απαντήσεις, προσφέρει γενικόλογες αναφορές σε «ενεργειακή ασφάλεια», «γεωπολιτική αναβάθμιση» και «επενδυτικό ενδιαφέρον».

Ακόμη πιο προκλητικό είναι το γεγονός ότι η αξιοποίηση των ελληνικών υδρογονανθράκων συνδέεται ολοένα και περισσότερο με τα στρατηγικά σχέδια των Ηνωμένων Πολιτειών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η Ελλάδα δεν εμφανίζεται ως κυρίαρχος ενεργειακός παίκτης, αλλά ως πρόθυμος εταίρος που παραχωρεί χώρο, υποδομές και φυσικούς πόρους για την εξυπηρέτηση σχεδιασμών που χαράσσονται εκτός των ελληνικών συνόρων.

Η επίσημη αφήγηση υποστηρίζει ότι η παρουσία αμερικανικών εταιρειών ενισχύει τη γεωπολιτική θέση της χώρας. Στην πράξη, όμως, η Ελλάδα κινδυνεύει να δεθεί ακόμη πιο στενά σε μια σχέση ενεργειακής, οικονομικής και στρατηγικής εξάρτησης. Άλλοι θα αποφασίζουν, άλλοι θα επενδύουν, άλλοι θα ελέγχουν την τεχνολογία και άλλοι θα εισπράττουν τα μεγάλα κέρδη.

Την ίδια στιγμή, κανείς δεν εγγυάται ότι η πιθανή εξόρυξη υδρογονανθράκων θα οδηγήσει σε φθηνότερο ρεύμα, χαμηλότερα καύσιμα ή ουσιαστική ανακούφιση των ελληνικών νοικοκυριών. Ο ελληνικός λαός έχει ακούσει πολλές φορές υποσχέσεις για ανάπτυξη, επενδύσεις και νέες θέσεις εργασίας. Στο τέλος, όμως, πληρώνει ακριβότερη ενέργεια, υψηλότερους φόρους και λογαριασμούς που δεν μπορεί να αντέξει.

Αν τα κοιτάσματα του Ιονίου αποδειχθούν μεγάλα και εμπορικά εκμεταλλεύσιμα, η αξία τους μπορεί να είναι τεράστια. Γι’ αυτό ακριβώς η υπόθεση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μία απλή συμφωνία ανάμεσα στο κράτος και σε ιδιωτικές εταιρείες. Αφορά την εθνική οικονομία, την ενεργειακή αυτάρκεια και τις επόμενες γενιές.

Η κυβέρνηση όφειλε να έχει παρουσιάσει ένα καθαρό σχέδιο δημόσιου ελέγχου, ισχυρής κρατικής συμμετοχής και δεσμευτικής επιστροφής των εσόδων στην ελληνική κοινωνία. Αντί γι’ αυτό, παρακολουθεί τις εξελίξεις μέσα από συμβάσεις παραχώρησης και επιχειρηματικές συμφωνίες που ενισχύουν τη θέση των πολυεθνικών.

Το Block 2 του Ιονίου εξελίσσεται έτσι σε σύμβολο μιας πολιτικής που δεν αξιοποιεί τον εθνικό πλούτο για το δημόσιο συμφέρον, αλλά τον βάζει στο τραπέζι των μεγάλων ξένων παικτών. Το Μαξίμου μπορεί να μιλά για «επενδυτική εμπιστοσύνη» και «ισχυρές συμμαχίες», όμως η ουσία παραμένει μία: η χώρα παραδίδει σε ξένα συμφέροντα έναν από τους σημαντικότερους στρατηγικούς της πόρους, χωρίς να έχει διασφαλίσει ότι ο πραγματικός κερδισμένος θα είναι ο ελληνικός λαός.

Και όταν ο εθνικός πλούτος φεύγει από τον δημόσιο έλεγχο, δύσκολα επιστρέφει. Οι γεωτρήσεις μπορεί να γίνουν στο Ιόνιο, όμως τα μεγάλα κέρδη κινδυνεύουν να ταξιδέψουν πολύ μακριά από την Ελλάδα.