Η Τουρκία απλώνει όλο και περισσότερο τα δίχτυα της στη Λιβύη και η Ανατολική Μεσόγειος μπαίνει σε μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη φάση. Το Ισραήλ φέρεται να παρακολουθεί πλέον με ιδιαίτερη προσοχή τις κινήσεις της Άγκυρας και την προσπάθειά της να μετατρέψει τη Λιβύη σε ακόμη ένα ισχυρό γεωπολιτικό της έρεισμα. Για την Ελλάδα, όμως, το θέμα είναι πολύ μεγαλύτερο. Δεν αφορά απλώς τη Λιβύη. Αφορά την Κρήτη. Αφορά τις θαλάσσιες ζώνες. Αφορά την Ανατολική Μεσόγειο.
Αφορά το πόσο μακριά μπορεί να φτάσει η Τουρκία, τώρα που η περίφημη «Γαλάζια Πατρίδα» επιχειρείται να μετατραπεί από θεωρία και χάρτη σε πραγματική στρατηγική επί του πεδίου, όπως έγραψε πριν μερικές ώρες το makeleio.gr. Και αυτό είναι που προκαλεί πλέον έντονη ανησυχία.
Η Τουρκία δεν περιμένει. Χτίζει τετελεσμένα
Η Άγκυρα κινείται μεθοδικά. Τα τελευταία χρόνια έχει οικοδομήσει στενές στρατιωτικές, πολιτικές και οικονομικές σχέσεις με την κυβέρνηση της Τρίπολης. Δεν πρόκειται για μια περιστασιακή συνεργασία. Η Τουρκία επιχειρεί να αποκτήσει μόνιμο στρατηγικό αποτύπωμα στη Λιβύη. Και το κάνει απέναντι από την Κρήτη. Αυτό από μόνο του θα έπρεπε να αποτελεί λόγο συναγερμού στην Αθήνα. Γιατί η Λιβύη αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κομμάτια του τουρκικού σχεδιασμού στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Άγκυρα θέλει να έχει λόγο στη Λιβύη, να επηρεάζει τις εξελίξεις και να διατηρεί ισχυρά ερείσματα ώστε να μπορεί να προωθεί τις ευρύτερες γεωπολιτικές της επιδιώξεις. Κάπως έτσι έδρασε και στην Κύπρο το 1974 με αποτέλεσμα να υπάρχει κατοχή μέχρι σήμερα. Και το ερώτημα πλέον είναι απλό αλλά εφιαλτικό: Πού σταματά η Τουρκία;
Η «Γαλάζια Πατρίδα» βγαίνει από τους χάρτες
Για χρόνια η Ελλάδα αντιμετώπιζε την τουρκική «Γαλάζια Πατρίδα» ως μια επιθετική θεωρία και ως έναν χάρτη που αποτύπωνε τις μαξιμαλιστικές επιδιώξεις της Άγκυρας. Όμως σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική. Η Τουρκία επιχειρεί να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις ώστε αυτή η στρατηγική να αποκτήσει πραγματικό αποτύπωμα. Συμφωνίες. Στρατιωτικές συνεργασίες. Ενεργειακές διεκδικήσεις. Πολιτική επιρροή. Παρουσία σε κρίσιμες περιοχές. Και τώρα, ακόμη μεγαλύτερη εστίαση στη Λιβύη. Αυτό δεν είναι πλέον απλώς ένας χάρτης. Είναι μια διαδικασία που εξελίσσεται μπροστά στα μάτια μας. Και η Αθήνα δεν μπορεί να κάνει πως δεν βλέπει.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει η μεγάλη πληγή
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της τουρκικής στρατηγικής. Η Ελλάδα το έχει απορρίψει, θεωρώντας ότι παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο και αγνοεί τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών. Η Άγκυρα, όμως, δεν το εγκαταλείπει. Αντίθετα, προσπαθεί να το διατηρήσει στην πρώτη γραμμή της γεωπολιτικής της ατζέντας. Και όσο ισχυρότερη γίνεται η τουρκική παρουσία στη Λιβύη, τόσο αυξάνεται η ανησυχία για το πώς μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτή η σχέση στο μέλλον. Γιατί άλλο είναι μια συμφωνία στα χαρτιά και άλλο η δημιουργία μιας ολόκληρης γεωπολιτικής πραγματικότητας που επιχειρεί να την στηρίξει.
Και η κυβέρνηση Μητσοτάκη;
Εδώ αρχίζουν τα δύσκολα για την ελληνική κυβέρνηση. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Γιώργος Γεραπετρίτης έχουν επενδύσει μεγάλο μέρος της εξωτερικής πολιτικής στην έννοια των συμμαχιών και της διπλωματικής διαχείρισης, νομίζοντας ότι με το κλίμα του «καλού παιδιού», όλα θα πάνε υπέρ μας. Όμως η Τουρκία δεν περιμένει. Κινείται. Διεκδικεί. Δημιουργεί σχέσεις. Επεκτείνει την παρουσία της. Και επιχειρεί να δημιουργήσει νέα δεδομένα πριν καν προλάβει η Αθήνα να αντιδράσει. Η Ελλάδα δεν μπορεί να κυβερνάται με τη λογική «βλέπουμε και απαντάμε». Στην Ανατολική Μεσόγειο, όταν δημιουργηθεί ένα τετελεσμένο, η ανατροπή του δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Και αυτό ο κ. Μητσοτάκης θα έπρεπε να το γνωρίζει καλύτερα από όλους.
Ο Γεραπετρίτης μπορεί να μιλά για διάλογο, αλλά η Τουρκία μιλά με πράξεις
Ο εθνικός επικυπτής Γιώργος Γεραπετρίτης μπορεί να επιμένει στη διπλωματική οδό και στον διάλογο. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι ο διάλογος είναι απαραίτητος. Όμως ο διάλογος δεν μπορεί να σημαίνει ότι η μία πλευρά κινείται και η άλλη απλώς παρακολουθεί. Δεν μπορεί να σημαίνει ότι η Τουρκία δημιουργεί τετελεσμένα και η Ελλάδα εκδίδει ανακοινώσεις. Δεν μπορεί να σημαίνει ότι η Άγκυρα χαράζει τη δική της στρατηγική για την περιοχή και η Αθήνα περιμένει να δει ποιο θα είναι το επόμενο βήμα. Αυτό δεν είναι στρατηγική. Είναι διαχείριση κινδύνου εκ των υστέρων. Και η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να περιμένει.
Το Ισραήλ ανησυχεί. Η Αθήνα τι κάνει;
Το γεγονός ότι και το Ισραήλ φέρεται να παρακολουθεί στενά την τουρκική δραστηριότητα στη Λιβύη είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Γιατί αποδεικνύει ότι το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η Τουρκία επιχειρεί να διευρύνει την περιφερειακή της επιρροή. Από τη Μέση Ανατολή μέχρι τη βόρεια Αφρική. Από τη Λιβύη μέχρι την Ανατολική Μεσόγειο. Και όσο μεγαλώνει το αποτύπωμά της, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η δυνατότητά της να επηρεάζει τις εξελίξεις. Η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμένει θεατής.
Μέχρι πού θα φτάσει η Άγκυρα;
Αυτό είναι το ερώτημα που θα έπρεπε να βρίσκεται σήμερα στο γραφείο του πρωθυπουργού. Μέχρι πού θα φτάσει η Τουρκία; Ποιο είναι το επόμενο βήμα της; Ποιο είναι το επόμενο μέτωπο; Πόσο θα επεκταθούν οι διεκδικήσεις της; Και τι θα συμβεί εάν η Άγκυρα καταφέρει να εδραιώσει πλήρως τη θέση της στη Λιβύη; Γιατί τότε δεν θα έχει απλώς μια συμφωνία με την Τρίπολη. Θα έχει δημιουργήσει ένα ακόμη στρατηγικό εφαλτήριο απέναντι από την Κρήτη. Θα συνεχίσουμε να απαντάμε με ανακοινώσεις που γίνονται χαρτί υγείας στην τουαλέτα του Ερντογάν;
Η Ελλάδα δεν μπορεί να ξυπνήσει όταν τα τετελεσμένα θα έχουν δημιουργηθεί
Η κυβέρνηση Μητσοτάκη οφείλει να σταματήσει να αντιμετωπίζει την τουρκική πολιτική ως μια σειρά από μεμονωμένα επεισόδια. Δεν είναι. Υπάρχει μια συνολική στρατηγική. Και η «Γαλάζια Πατρίδα» αποτελεί τον πυρήνα αυτής της στρατηγικής. Η Τουρκία θέλει να διευρύνει την επιρροή της. Θέλει να ελέγχει τις εξελίξεις. Θέλει να έχει λόγο στις θαλάσσιες ζώνες. Θέλει ενεργειακό ρόλο. Θέλει στρατιωτική παρουσία. Και θέλει να εμφανίζεται ως η μεγάλη περιφερειακή δύναμη που κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει. Απέναντι σε αυτή την πραγματικότητα, η Αθήνα δεν μπορεί να περιορίζεται σε δηλώσεις καλών προθέσεων. Χρειάζεται στρατηγική. Χρειάζεται σχεδιασμό δεκαετίας. Χρειάζεται ισχυρή παρουσία στη Λιβύη. Χρειάζεται ενεργοποίηση των περιφερειακών συμμαχιών. Χρειάζεται διπλωματία που να προλαβαίνει τις εξελίξεις. Και χρειάζεται πολιτική ηγεσία που να αντιλαμβάνεται ότι η Ανατολική Μεσόγειος δεν είναι χώρος για πειράματα και καθυστερήσεις. Ήδη η τυχάρπαστη ελληνική διπλωματία (γελάει ο κόσμος) έχασε τον στρατάρχη Χαφτάρ και τον έστειλε στην αγκαλιά των Τούρκων διότι η Λιβύη αποκτά ολοένα μεγαλύτερη στρατηγική σημασία. Το Ισραήλ παρακολουθεί. Η Ανατολική Μεσόγειος αναδιαμορφώνεται. Και η Ελλάδα βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη δεν μπορεί να περιμένει το επόμενο τουρκικό βήμα για να αντιδράσει. Ούτε μπορεί ο Γεραπετρίτης να θεωρεί ότι κάθε πρόβλημα μπορεί να λυθεί μέσα από μια ακόμη διπλωματική διατύπωση. Γιατί η Τουρκία φαίνεται να έχει αποφασίσει να εφαρμόσει τη «Γαλάζια Πατρίδα» στην πράξη. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν η Ελλάδα έχει αποφασίσει να υπερασπιστεί αποτελεσματικά τα δικά της συμφέροντα. Γιατί εάν η Άγκυρα συνεχίσει να χτίζει επιρροή στη Λιβύη, να επεκτείνει την παρουσία της και να δημιουργεί νέα τετελεσμένα, κάποια στιγμή μπορεί να βρεθούμε μπροστά σε μια πραγματικότητα που δεν θα ανατρέπεται με δηλώσεις. Και τότε θα είναι πολύ αργά για να αναρωτιόμαστε τι πήγε στραβά. Το κρίσιμο ερώτημα είναι τι κάνει η Αθήνα τώρα.
Πριν η «Γαλάζια Πατρίδα» μετατραπεί από χάρτη σε μια πλήρως εδραιωμένη γεωπολιτική πραγματικότητα. Πριν η Τουρκία φτάσει ακόμη πιο μακριά. Και πριν η Ελλάδα βρεθεί για ακόμη μία φορά να αντιμετωπίζει τετελεσμένα που δημιουργήθηκαν ενώ η ίδια παρακολουθούσε τις εξελίξεις από απόσταση.
Μολων λαβε….!!!! εδω και τωρα..!!!!
Ευτυχώς είναι το Ισραήλ, ο μοναδικός μας αληθινός σύμμαχος πλέον.