«ΧΑΣΤΟΥΚΙ» ΔΙΧΩΣ ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΗΕ: ΟΙ 7 ΟΡΟΙ-ΦΩΤΙΑ ΠΟΥ ΠΡΟΚΑΛΕΣΑΝ ΠΑΝΙΚΟ ΚΑΙ ΕΞΟΡΓΙΣΑΝ ΤΟ ΨΕΥΔΟΚΡΑΤΟΣ – ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΟΣ ΣΕΙΣΜΟΣ ΣΤΗ ΛΕΥΚΩΣΙΑ

Σε ιδιαίτερα κομβικό σημείο εισέρχεται η γεωστρατηγική σκακιέρα της Ανατολικής Μεσογείου, καθώς τα Ηνωμένα Έθνη θέτουν μια ξεκάθαρη «κόκκινη γραμμή» απέναντι στις τουρκικές μεθοδεύσεις στο Κυπριακό. Το παρασκήνιο των επαφών του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, στη Λευκωσία αποκαλύπτει ένα αυστηρό, αδιαπραγμάτευτο πλαίσιο επτά παραμέτρων, το οποίο ακυρώνει εν τη γενέσει της τη ρητορική της Άγκυρας περί διχοτόμησης.

Με μια κίνηση που προκαλεί ισχυρούς τριγμούς στο τουρκικό διπλωματικό αφήγημα, ο επικεφαλής του διεθνούς οργανισμού ξεκαθάρισε στους συνομιλητές του ότι η μοναδική αποδεκτή βάση συζήτησης είναι αποκλειστικά τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ουσιαστικά, ο ΟΗΕ κλείνει ερμητικά την πόρτα στις τουρκικές αξιώσεις, θέτοντας ως απαράβατους όρους τον οριστικό τερματισμό του καθεστώτος των εγγυήσεων και την πλήρη αποχώρηση των ξένων στρατευμάτων από τη Μεγαλόνησο.

Αυτό το διπλωματικό πλαίσιο, το οποίο βάζει ουσιαστικά ταφόπλακα στα σχέδια της Τουρκίας, συμπυκνώνεται σε επτά αυστηρούς άξονες:

1. Τη ρητή απόρριψη της «κυριαρχικής ισότητας» και της λύσης των δύο κρατών,

2. Την επιβολή δημιουργίας ενός λειτουργικού ομοσπονδιακού κράτους,

3. Την πλήρη ευθυγράμμιση με το διεθνές δίκαιο και τα ψηφίσματα του ΣΑ του ΟΗΕ,

4. Τη διασφάλιση του δόγματος των «τριών Singles» (μία κυριαρχία, μία διεθνής προσωπικότητα, μία ιθαγένεια),

5. Την απόλυτη εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου σε ολόκληρη την κυπριακή επικράτεια,

6. Τον οριστικό τερματισμό του αναχρονιστικού συστήματος των εγγυήσεων, και

7. Την πλήρη απομάκρυνση των ξένων στρατευμάτων κατοχής από το νησί.

Η διπλωματική αυτή εξέλιξη πυροδότησε την άμεση και έντονη αντίδραση της τουρκοκυπριακής ηγεσίας. Ο Τουφάν Έρχιουρμαν εμφανίστηκε απόλυτα αρνητικός κατά τη διάρκεια των συζητήσεων, επιχειρώντας να δυναμιτίσει το κλίμα. Ενδεικτική είναι η στάση του στο κρίσιμο ζήτημα των οδοφραγμάτων, όπου επιχείρησε εκβιαστική τακτική. Απαντώντας στη συμβιβαστική πρόταση του ΟΗΕ για τη διάνοιξη του δρόμου Αθηένου-Πυροΐου —πρόταση την οποία έχει ήδη αποδεχθεί η Λευκωσία διά του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη— η τουρκοκυπριακή πλευρά έθεσε ως προαπαιτούμενο τον δρόμο Άρσους-Πύλας, εγείροντας τεχνητά εμπόδια. Την ίδια ώρα, η Άγκυρα επιχείρησε να μπλοκάρει τις εξελίξεις, ζητώντας να εξαρτηθεί η σύγκληση διεθνούς διάσκεψης από την προηγούμενη υλοποίηση Μέτρων Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ). Ο Γκουτέρες απέρριψε κατηγορηματικά τους τουρκικούς τακτικισμούς, διαμηνύοντας με αυστηρότητα ότι ο ίδιος θα καθορίσει το περιεχόμενο και τον χρόνο των ανακοινώσεων για τη δρομολόγηση της διάσκεψης.

Ο κλοιός γύρω από την τουρκική αδιαλλαξία σφίγγει περαιτέρω με την ενεργή εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το επίσημο έγγραφο καταγραφής συγκλίσεων και αποκλίσεων που ετοιμάζουν τα Ηνωμένα Έθνη θα τεθεί υπό το αυστηρό μικροσκόπιο των Βρυξελλών. Ο απεσταλμένος της ΕΕ για το Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο, προχωρά άμεσα στη σύσταση ειδικής ομάδας ελέγχου. Αντικειμενικός σκοπός είναι να διασφαλιστεί ότι κάθε προτεινόμενο σημείο είναι απολύτως εναρμονισμένο με το ευρωπαϊκό κεκτημένο, κόβοντας τον δρόμο σε οποιαδήποτε τουρκική «παρερμηνεία». Η επόμενη μέρα κρίνεται ιστορικής σημασίας, καθώς μένει να φανεί εάν ο ΟΗΕ θα επιβάλει στο τραπέζι τις συγκλίσεις του Κραν Μοντανά —όπως απαιτεί το εθνικό μέτωπο Αθήνας και Λευκωσίας— ή εάν η Τουρκία θα επιμείνει στην απομόνωσή της, οχυρωμένη πίσω από τις αναθεωρητικές της θέσεις.