Η πρόσφατη δημόσια παρέμβαση του καθηγητή Διοικητικού Δικαίου του ΕΚΠΑ, Παναγιώτη Λαζαράτου, δεν αποτελεί απλώς μια επιστημονική επισήμανση, αλλά φέρνει στο φως μια επικίνδυνη θεσμική διολίσθηση που αγγίζει τα θεμέλια του πολιτεύματος. Η εμμονή της κυβέρνησης να επιβάλει με κάθε κόστος και με διαδικασίες εξπρές το εγχείρημα της ίδρυσης και λειτουργίας των ιδιωτικών πανεπιστημίων έχει μετατραπεί σε μια ανοιχτή, απροκάλυπτη προσπάθεια χειραγώγησης και συστηματικής παράκαμψης των αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Το ιστορικό της υπόθεσης αποκαλύπτει τη λευκή επιταγή που επιχείρησε να δώσει το Υπουργείο Παιδείας σε ιδιωτικά συμφέροντα, παραβιάζοντας στοιχειώδεις κανόνες του συνταγματικού και του διοικητικού δικαίου. Η δικαστική βόμβα ξέσπασε όταν το Γ΄ Τμήμα του ΣτΕ, κάνοντας δεκτές τις προσφυγές που είχε καταθέσει ο κ. Λαζαράτος, έκρινε παράνομες και ακύρωσε τις άδειες λειτουργίας και τα προγράμματα σπουδών τριών ιδιωτικών κολεγίων και πανεπιστημίων, μεταξύ των οποίων τα Keele και York. Το Ανώτατο Δικαστήριο διαπίστωσε σοβαρότατα νομικά κενά, πλημμελείς έως εικονικούς ελέγχους από την Εθνική Αρχή Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) και παντελή ακαταλληλότητα των προτεινόμενων υποδομών.
Η προκλητική εμμονή του Μητσοτάκη φαίνεται και από την χθεσινή αποκάλυψη του makeleio.gr για αδειοδότηση ακατάλληλου κτιρίου, το οποίο βάφτισαν… campus:
Αντί όμως η κυβέρνηση να συμμορφωθεί με την ακυρωτική απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου, όπως επιβάλλει το Σύνταγμα, προχώρησε σε μια πρωτοφανή επίδειξη καθεστωτικής νοοτροπίας. Εσπευσμένα, εν μέσω θέρους, εξέδωσε 7 νέες άδειες για ισάριθμα ιδρύματα, ωθώντας τον καθηγητή σε νέα αίτηση ακύρωσης, καθώς αδειοδοτήθηκαν εκ νέου κτίρια και προγράμματα που το ΣτΕ είχε ήδη απορρίψει ως παράνομα.
Η τακτική που ακολουθεί το Υπουργείο Παιδείας ξεπερνά κάθε όριο θεσμικής τάξης. Πριν καν καθαρογραφούν οι αποφάσεις του ΣτΕ, το υπουργείο έσπευσε να «επαναχορηγήσει» τις άδειες που μόλις είχαν ακυρωθεί, καταφεύγοντας σε μια νομικώς ανυπόστατη μεθόδευση. Αντί για την επιβαλλόμενη ανάκληση των παράνομων πράξεων και την επανεξέταση των φακέλων από μηδενική βάση, η εκτελεστική εξουσία επιχειρεί να «βαφτίσει» έγκυρες τις ακυρωθείσες άδειες μέσω αναδρομικών «επικαιροποιήσεων». Η κυβέρνηση περιφρονεί ανοιχτά τη Δικαιοσύνη, αντιμετωπίζοντας το ΣτΕ όχι ως εγγυητή της νομιμότητας, αλλά ως διακοσμητικό όργανο που οφείλει απλώς να επικυρώνει τις εμπορικές συμφωνίες του υπουργείου.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο παρεμβαίνει ο Παναγιώτης Λαζαράτος, στηλιτεύοντας την προσπάθεια της κυβέρνησης να μετατρέψει την Ολομέλεια του ΣτΕ σε πειθήνιο όργανο των πολιτικών της επιδιώξεων. Ο καθηγητής υπογραμμίζει με νόημα ότι στην Ολομέλεια πρέπει να παραπέμπονται αποκλειστικά οι «νομικώς σημαντικές υποθέσεις» και όχι όσες η κυβέρνηση τεχνηέντως βαφτίζει «πολιτικά σπουδαίες», τροφοδοτώντας την ψευδαίσθηση ότι η Ολομέλεια θα φανεί πιο υποχωρητική επειδή η ίδια η εκτελεστική εξουσία διορίζει την ηγεσία των ανώτατων δικαστηρίων.
Όταν καλλιεργείται η εντύπωση —ή πολύ περισσότερο όταν υπάρχει— μια «ανοιχτή επικοινωνιακή γραμμή» μεταξύ κυβερνητικών στελεχών και δικαστικών λειτουργών, τότε το Κράτος Δικαίου, η διάκριση των εξουσιών και η ίδια η Δημοκρατία νοσούν βαριά. Ο εκάστοτε Πρόεδρος, οι Αντιπρόεδροι και οι Δικαστές των Ανωτάτων Δικαστηρίων οφείλουν να στέκονται ως απόρθητο ανάχωμα σε τέτοιες απόπειρες αθέμιτου πολιτικού επηρεασμού.
Η εμμονή της κυβέρνησης να παρακάμψει τα συνταγματικά στεγανά για να εξυπηρετήσει το αφήγημά της δεν εκθέτει απλώς την εκπαιδευτική της πολιτική, αλλά τραυματίζει ανεπανόρθωτα τη δημοκρατική νομιμότητα. Όταν η διοίκηση αρνείται να συμμορφωθεί με τις δικαστικές αποφάσεις και μεθοδεύει την παρακαμπτήρια οδό, η εκτελεστική εξουσία παύει να λειτουργεί θεσμικά και εκτρέπεται σε επικίνδυνες καθεστωτικές πρακτικές.
Απγμή που η κυβέρνηση διορίζει ανώτατους δικαστικους δεν υπάρχει δημοκρατία